grodzisko, Karmin
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
photo

Grodzisko w Karminie stanowi relikt niewielkiego założenia o charakterze obronno-mieszkalnym, tzw. gródka stożkowatego charakterystycznego dla okresu późnego średniowiecza. „Dwór na kopcu” podkreślał status społeczny właściciela i chronił go przed lokalnymi konfliktami zbrojnymi.

Usytuowanie i opis

Grodzisko znajduje się ok. 1800 m na południe od wsi Karmin, na południowy wschód od wsi Karminek, na wschodnim brzegu Lutyni, wśród podmokłych łąk.

Obiekt wpisany został do rejestru zabytków jako „ kopiec podworski (tzw. grodzisko stożkowate)”. Jest to nasyp o wysokości ok. 3,5 m i podstawie o średnicy ok. 32 m. Północna jego część jest zniszczona. Kopiec otoczony jest fosą (obecnie słabo czytelną) o szerokości 5 – 7 m, która łączy się z bezimiennym strumykiem, dopływem Lutyni. Porośnięty jest drzewami i krzewami.

Historia

Gród zamieszkiwany był w okresie późnego średniowiecza, od poł. XIV do końca XV w. Wieś Karmin należała w średniowieczu do właścicieli prywatnych. Budowę i użytkowanie grodu łączyć można z rodem Karmińskich. Miejscowość pojawia się w źródłach pisanych w 1395 r., jako własność Woythka de Carmino. Wzniesiony na kopcu w połowie XIV wieku drewniany dwór spłonął w końcu XV wieku.

Stan i wyniki badań

W 1934 r. W. Kowalenko, A. Mańkowski i E. Morawski przeprowadzili na grodzisku badania sondażowe zakładając w zachodniej części obiektu wykop o wymiarach 2 x 0,75 m. Badacze stwierdzili, że wierzchołek kopca pokrywa warstwa nawiezionej z dalszej okolicy gliny. Pod gliną znajdowała się warstwa piasku a niżej warstwa kulturowa z polepą, węglami drzewnymi, kośćmi zwierzęcymi i materiałem ceramicznym. Ponowne badania na grodzisku przeprowadzono w 1986 r. (M. Głosek, L. Kajzer, A. Wójcik). Badacze wykonali 6 odwiertów i wykop sondażowy o wymiarach 2 x 1 m. Odkryto wówczas relikty drewnianej zabudowy zniszczonej przez pożar.

W literaturze stanowisko funkcjonuje jako Karminek.

Własność prywatna – obiekt dostępny z zewnątrz. 

Oprac. Barbara Iwanicka-Pinkosz, OT NID w Poznaniu, 28.05.2018 r.

Bibliografia

  • Tomala J., Budownictwo obronne powiatu kaliskiego w XIV – XVIII wieku, Poznań 1995, s. 113.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: grodzisko
  • Chronologia: 1350 - 1500
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Karmin
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. pleszewski, gmina Dobrzyca - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy