Willa, Karlino
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Przykład willi fabrykanckiej z przełomu XIX/XX w., wzniesionej w konstrukcji ryglowej (szkieletowej). Obiekt o oryginalnej formie architektonicznej i dekoracyjnym wystroju elewacji, z historyczną stolarką.

Historia

Dom (willa) wzniesiony na przełomie XIX/XX w. dla właściciela fabryki maszyn „Jacobi & Klein”, która w 1906 r. została przemianowana na „Maschinenwerk Körlin GmbH”. W 1936 r. willa została częściowo przebudowana; m.in. dostawiono werandę. Po II wojnie światowej budynek był przejściowo użytkowany przez oficerów radzieckich, następnie zaadaptowany na kilka mieszkań komunalnych. Dom był doraźnie remontowany; w 2001 r. wymieniono dachówkę na gont bitumiczny.

Obecnie budynek stanowi współwłasność.

Opis

Dom mieszkalny zlokalizowany jest w północnej części miasta, przy ul. Koszalińskiej 94, po wschodniej stronie ulicy.

Jest to niewielka, eklektyczna willa, wzniesiona w konstrukcji szkieletowej i w całości oszalowana łupkiem.

Budynek założony na planie nieregularnego prostokąta, z dwoma ryzalitami, pięcioboczną werandą oraz współczesnym gankiem. Główne wejście umieszczone w szczycie północno-wschodnim, ujęte słupowym gankiem. Obiekt charakteryzuje się lekko rozczłonkowaną bryłą, nakryty dachami dwuspadowymi (korpus, ryzality, facjatki), a weranda nakryta stropodachem.

Ściany budynku głównego i werandy płd.-wschodniej wykonane w konstrukcji szkieletowej, z wypełnieniem keramzytowym i licowane łupkiem na deskowaniu. Ściany ryzalitu z klatką schodową są murowane z cegły ceramicznej i tynkowane. Stropy zróżnicowane: na piwnicą ceramiczne typu kleina, na wyższych kondygnacjach - drewniane, belkowe, z podsufitką. Więźba dachowa krokwiowo-płatwiowa z pojedynczą podporą stolcową. Pokrycie dachów stanowi współczesny gont bitumiczny.

Wszystkie płaszczyzny elewacji o jednorodnym wystroju i fakturze, ukształtowane przez naturalne walory „karpiówkowego” i „rombowego” łupka. Elewacje o zróżnicowanych podziałach osiowych, dzielone ryzalitami i przybudówkami, akcentowane dekoracyjnymi (architektonicznymi) obramieniami otworów okiennych. Fasada (elewacja północno-zachodnia) 4-osiowa, symetryczna, z 2-osiowym i dwukondygnacyjnym ryzalitem zwieńczonym trójkątnym szczytem z okulusem i stylizowanym pazdurem.

Wnętrze w układzie dwuipółtraktowym z sienią (korytarzem) na osi wzdłużnej oraz dwoma mieszkaniami w obu traktach. W części północno-zachodniej pokoje o charakterze reprezentacyjnym, a w trakcie tylnym pomieszczenia o mniejszej skali. Weranda wtórnie przedzielona na dwie części. Na szczególną uwagę zasługują okna: drewniane, skrzynkowe, trzy i sześcioskrzydłowe, dzielone krzyżami i szczeblinami. Otwory okienne ujęte dekoracyjnymi obramieniami - opaski („pseudopilastry”), konsole, woluty, plakiet, gzymsy, naczółki.

Własność prywatna. Obiekt dostępny z zewnątrz (z ulicy i od podwórza).

Oprac. Waldemar Witek, OT NID Szczecin, 30.10.2014 r.

Bibliografia

  • Witek W., Budownictwo ryglowe w mieście i gminie Karlino. [w:] W poszukiwaniu tożsamości historycznej Karlina. T. I: do 1945 roku, red. A. Chudziński, Karlino - Pruszcz Gdański 2010, s. 215-238.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: willa
  • Chronologia: przełom XIX i XX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Koszalińska 94, Karlino
  • Lokalizacja: woj. zachodniopomorskie, pow. białogardzki, gmina Karlino - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy