Cmentarz wojenny, Jędrzejów
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Cmentarz wojenny z unikatową w Polsce centralnej drewnianą kaplicą z ozdobną ciesiołką oraz ołtarzem polowym z brzozowych i sosnowych gałęzi.

Historia

Cmentarz założono w 1915 r. Ogrodzony był wówczas drewnianymi żerdziami i stalowym drutem na słupach. Do wnętrza prowadziły dwie bramy z napisami: K.u K. Militär Friedhof. W 1915 r. zbudowana została również przez żołnierzy armii austro-węgierskiej kaplica. Kilka lat później cmentarz został włączony w obręb rozrastającego się cmentarza katolickiego. W 1984 r. parafia oo. Cystersów w Jędrzejowie odrestaurowała kaplicę. W 1986 r. krzyże grupujące się przy kaplicy rozmieszczono w nowym układzie, a teren cmentarza obsiano trawą i oddzielono krawężnikiem oraz umieszczono tablicę informacyjną.

Opis

Cmentarz stanowi część nekropoli parafialnej Bł. Wincentego Kadłubka przy ul. S. Konarskiego, w pn.-zach. części miasta. Zlokalizowany jest w narożniku wsch. cmentarza katolickiego, na lewo od wejścia, pomiędzy główną aleją a ogrodzeniem. Założony na planie zbliżonym do prostokąta. 61 żeliwnych krzyży, ułożonych jest w czterech rzędach oraz w skupisku przy kaplicy. Za kaplicą, w pewnym oddaleniu, położony jest kamienny nagrobek Franciszka Trakana z 1915 r. w formie niskiego obelisku z wyrzeźbioną głową Chrystusa. Na cmentarzu pochowano zapewne 84 żołnierzy armii austro-węgierskiej, 14 niemieckiej, 45 rosyjskiej, 29 nieznanej przynależności armijnej oraz 4 legionistów.

Kaplica położona jest w zach. narożniku cmentarza wojennego. Jest to drewniany budynek na planie prostokąta o wymiarach 3,4x4,5 m, oszalowany z zewnątrz, nakryty dwuspadowym dachem krytym papą z wieżyczką na sygnaturkę. W elewacji frontowej znajduje się ośmiokątny portal z belek, prostokątne okna w elewacjach bocznych zwieńczone są ostrołukowymi daszkami, okna w szczytach mają ośmioboczny kształt. We wnętrzu można zobaczyć pozorne sklepienie kolebkowe. Ściany są oszalowane, widoczne są ślady tapety. Ołtarz zbudowany jest z bali brzozowych i sosnowych oraz gałęzi. Do mensy przybite są dwa krzyże greckie. W predelli znajduje się obraz M.B. z Dzieciątkiem w obramieniu z gałęzi, zwieńczonym krucyfiksem. Przed wejściem stoją dwie kamienne kule na marmurowych podstawach. Obecnie kaplica wykorzystywana jest jako magazyn.

Cmentarz ogólnie dostępny.

Oprac. Nina Glińska, NID OT Kielce, 26-11-2014 r.

Bibliografia

  • Karta ewidencyjna cmentarza, Jędrzejów-Podklasztorze. Cmentarz parafialny, oprac. Oettingen Urszula, Jędrzejów 1993, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Konserwatorskiego w Kielcach
  • Oettingen U., Cmentarze I wojny światowej w województwie kieleckim, Warszawa-Kraków 1988, s. 118-121
  • Sabat T., Zub J., Konserwacja zabytkowych cmentarzy [w:] Cedro J. i inni (oprac.) Prace konserwatorskie w woj. świętokrzyskim w latach 2001-2012, Kielce 2014, s. 180

Informacje ogólne

  • Rodzaj: cmentarz
  • Chronologia: 1915 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Konarskiego , Jędrzejów
  • Lokalizacja: woj. świętokrzyskie, pow. jędrzejowski, gmina Jędrzejów - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy