Okop Szwedzki, Zamczysko, Grodziszczany
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
photo

Grodzisko jest cenną pozostałością typowego dla okresu wczesnego średniowiecza założenia obronnego.

Usytuowanie i opis

Grodzisko, mające miejscową nazwę „Okop Szwedzki”, znajduje się na niewielkim wyniesieniu około 650 m na wschód od zabudowań wsi Grodziszczany, przy drodze łączącej miejscowości Różany Stok i Grzebienie. Otoczenie grodziska stanowiły niegdyś

Gród posiadał pierwotnie kształt owalny, który wyznaczała podwójna linia wałów. Obecnie przebieg wałów i fos czytelny jest jedynie w części północnej. Zarówno wały jak i majdan grodziska w części południowej zostały w znacznym stopniu zniszczone na skutek przeprowadzonej niwelacji. Znajdują się tam obecnie współczesne zabudowania mieszkalne i gospodarcze. Teren grodziska porastają drzewa.

Historia

Gród w Grodziszczanach funkcjonował w okresie wczesnego średniowiecza, przypuszczalnie w ciągu XI - XIII w. Badania archeologiczne przeprowadzone dotychczas na tym stanowisku nie dostarczyły podstaw do poznania jego historii i etapów funkcjonowania.

Stan i wyniki badań

Grodzisko w Grodziszczanach zostało tylko w niewielkim stopniu rozpoznane archeologicznie. Pierwsza wzmianka o jego niszczeniu, poprzez zniwelowanie odcinka zewnętrznego wału pochodzi z 1929 r. Dokonano wówczas pierwszych obserwacji terenowych oraz odnotowano obecność zabytków ruchomych w ziemi pochodzącej z wału. W 1986 r. badania na stanowisku przeprowadził L. Łoźny z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie. Wykopy badawcze założone zostały wówczas przy krawędzi majdanu i częściowo w obrębie wału. Obszar badań zlokalizowany był w północno-zachodniej, stosunkowo najlepiej zachowanej części grodziska. W trakcie badań stwierdzono, że wewnętrzny pierścień wału usypany został wyłącznie z ziemi i pokryty płaszczem glinianym, bez udziału żadnych konstrukcji kamiennych lub drewnianych. Ślady spalenizny odkryte w warstwie gliny uznane zostały za prawdopodobne ślady pożaru. Chronologia pozyskanych w trakcie badań fragmentów naczyń glinianych określona została na XI-XIII w.

Grodzisko położone jest na gruntach prywatnych.

Oprac. Michał Sekuła, OT NID w Warszawie, 16-11-2015 r.

Bibliografia

  • Bieńkowska K., Z historii badań archeologicznych na Podlasiu, [w:] Stan badań archeologicznych na pograniczu polsko-białoruskim od wczesnego średniowiecza po czasy nowożytne, red. Karwowska H., Andrzejewski A., Białystok 2006, s. 12
  • Łoźny L., Grodziszczany, gm. Dąbrowa Białostocka, woj. białostockie, stanowisko 1, „Informator Archeologiczny”, Badania rok 1986, 1987, s. 125-126.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: grodzisko
  • Chronologia: XI - XIII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Grodziszczany
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. sokólski, gmina Dąbrowa Białostocka - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy