Mury miejskie, Grodków
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Zachowane fragmenty murów obronnych wraz z dwoma wieżami bramnymi Lewińską i Ziębicką oraz z basztą więzienną są świadectwem średniowiecznego kształtu miasta.

Historia

Miasto Grodków założone zostało w połowie XIII wieku. W 1344 roku przeszło na własność biskupów wrocławskich i zostało stolicą księstwa grodkowskiego. Wtedy też staraniem biskupa Przecława z Pogorzeli postawiono cztery bramy z wieżami: Ziębicką (od zachodu), Lewińską (od wschodu), Wrocławską (od północy) i Nyską (od południa). Jak podaje literatura, mury miejskie zbudowano już pod koniec XIII wieku. Ok 1600 roku mury zostały odnowione, a wieże otrzymały m.in. renesansowe attyki w zwieńczeniu. W latach 1664-71 mury, zniszczone podczas działań wojny trzydziestoletniej, staraniem bpa Sebastiana Rostocka zostały po raz kolejny odnowione. Na początku XIX wieku zasypano fosę oraz odnowiono wieże bramne Lewińską i Ziębicką oraz basztę więzienną. Do czasów obecnych obwarowania zachowały się w znacznych fragmentach w południowo-zachodniej i północnej części miasta.

Opis

Mury miejskie otaczające Grodków obejmują geometrycznie rozmieszczone ulice oraz parcele wraz ze znajdującym się niemal centralnie Rynkiem z Ratuszem oraz z kościołem parafialnym pw. św. Michała położonym na zachód od Rynku. Pierścień obwarowań miał kształt zbliżony do owalu i pierwotnie znajdowały się w nim cztery wieże bramne: Nyska i Wrocławska położone na linii głównego szlaku komunikacyjnego oraz wieże Ziębicka i Lewińska położone na szlaku z Ziębic do Lewina Brzeskiego. Ponadto w skład obwarowań wchodzi baszta więzienna znajdująca się przy dawnej bramie Wrocławskiej. Mury obronne były w dolnej kondygnacji murowane z kamienia polnego, zaś w górnej kondygnacji murowane cegły. Wieże bramne Lewińska i Ziębicka zbudowane zostały na planie prostokąta z ostrołukowym przejazdem w dolnej kondygnacji i rozbudowaną attyką w zwieńczeniu. Baszta więzienna, podobnie jak wieże bramne, zbudowana została na planie prostokąta. Jest otynkowana a jej narożniki dekorowane są boniowaniem. Otwory okienne znajdują się jedynie w górnych kondygnacjach. Górna kondygnacja zwieńczona jest krenelażem. Obecnie mury zachowały się od strony południowo-zachodniej i od strony północnej.

Zabytek dostępny.

Oprac. Aleksandra Ziółkowska, OT NID w Opolu, 18.05.2015 r.

 

Bibliografia

  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. VII: Województwo opolskie, z. 3: Powiat grodkowski, red. T. Chrzanowski, M. Kornecki, Warszawa 1964, s. 13-14, 22.
  • R. Eysymontt, Kod genetyczny miasta. Średniowieczne miasta lokacyjne Dolnego Śląska na tle urbanistyki Europejskiej, Wrocław 2009, s. 311-314.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: mur obronny
  • Chronologia: 1296
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Grodków
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. brzeski, gmina Grodków - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy