Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP - Zabytek.pl

Adres
Grębanin

Lokalizacja
woj. wielkopolskie, pow. kępiński, gm. Baranów-gmina wiejska

Kościół pw.Niepokalanego Poczęcia NMP jest przykładem budownictwa zrębowego, na zewnątrz oszalowanego.

Stanowi przykład drewnianej wiejskiej świątyni charakterystycznej dla regionu. Jego forma, nieco powiększona po rozbudowie, jest typowa dla pd. Wielkopolski. Obiekt reprezentuje architekturę drewnianą, charakterystyczną dla śląskiej szkoły XVII i XVIII wieku. W obiekcie widoczne kolejne etapy powstawania świątyni.

Historia

Przed rokiem 1510 istniała w Grębaninie kaplica dworska.

W 1615 r. zbudowano nową kaplicę, która obecnie stanowi prezbiterium kościoła.

Do istniejącej kaplicy w 1712 r. dostawiono nawę kościoła staraniem Antoniego Stoińskiego.

Dwukondygnacyjna wieża została dostawiona do kościoła w 1850 roku.

W 1873 r. filialny kościół należący do parafii w Baranowie został gruntownie odnowiony.

1 lutego 1929 r. ustanowiono parafię w Grębaninie.

Kościół remontowano na przełomie XX i XXI wieku. Restaurowany w latach 90. XX w., gdy odnowiono wyposażenie kościoła oraz po 2011 r., podczas którego przeprowadzono remont wieży oraz ścian zewnętrznych kościoła.

Opis

Grębanin oddalony jest 4 km na pd. od Kępna, na terenie gminy Baranów.

Wieś sięga swym rodowodem XIII wieku. W owym czasie Grębanin był własnością klasztoru cysterek z Ołoboku. Pierwotnie istniała w Grębaninie kaplica dworska, którą przebudowano w 1510 roku. Na jej miejscu pobudowano nową kaplicę w 1615 r., która obecnie pełni rolę prezbiterium. Do niej w 1712 r. dostawiono nawę kościoła staraniem Antoniego Stoińskiego. Wieżę kościoła zbudowano w 1850 roku. Gruntowne renowacje świątyni miały miejsce w 1873, w latach 90. XX w. oraz po 2011 roku. Na cmentarzu przy kościele usytuowany został klasycystyczny grobowiec zmarłego w 1795 r. Joachima Kręskiego i zmarłej w 1817 r. jego żony, Justyny. Ponadto na cmentarzu znajduje się grób Gabriela Hołubka, rycerza wojsk hetmana Jana Zamoyskiego, który zginął 24 stycznia 1588 r. w bitwie pod Byczyną. Na wsch. od kościoła znajduje się drewniana plebania użytkowana do 1923 r., następnie zamieniona na dom katolicki i kaplicę. Parafia w Grębaninie została utworzona w 1 lutego 1929 roku. W 1923 r. zbudowana została staraniem ks. Józefa Janiszewskiego nowa plebania.

Drewniany, orientowany kościół o konstrukcji zrębowej z wieżą na słup, jest na zewnątrz oszalowany. Jednonawowy, z prezbiterium zamkniętym wielobocznie i z zakrystią od północy. Nawa kościoła jest nieco wyższa i szersza od prezbiterium. Wieża na rzucie kwadratu od zach. oraz kruchta od północy. Dachy kościoła pokryte gontem, a wieży i sygnaturki blachą. Wieża nad nawą na sygnaturkę ma kształt barokowy. Wieża od zach. dwukondygnacyjna, zwieńczona hełmem z latarnią. Wewnątrz kościoła pozorne sklepienie kolebkowe, w nawie z zaskrzynieniami, wspartymi na profilowanych słupach, połączonych poprzecznymi profilowanymi podciągami. Na belce tęczowej krucyfiks z 2. poł. XVII wieku. Chór muzyczny wsparty na czterech słupach.

Wyposażenie kościoła późnogotyckie, późnorenesansowe (ołtarz główny z 1629 r.) oraz barokowe. W ołtarzu głównym znajduje się późnogotycka, słynąca łaskami, figura Matki Bożej z Dzieciątkiem. Na uwagę zasługują ołtarze boczne z XVII i XVIII w.: MB z Dzieciątkiem i świętymi Katarzyną oraz Barbarą, Adoracji Dzieciątka, Świętej Rodziny i Stygmatyzacji św. Franciszka. Na wieży znajduje się dzwon z 1687 r. odlany we wrocławskiej firmie Zygmunta Götza. W kruchcie umieszczono wykaz 86 osób pochodzących z parafii, poległych w latach 1914-1920 na polach bitewnych Francji, Belgii, Rosji i Polski.

Zabytek dostępny z zewnątrz. Możliwość zwiedzania po wcześniejszym uzgodnieniu. Bliższe informacje na temat parafii oraz godziny mszy św. są podane na stronie parafii i diecezji kaliskiej: www.diecezja.kalisz.pl.

oprac. Teresa Palacz, OT NID w Poznaniu, 04-02-2015 r.

Rodzaj: kościół

Materiał budowy:  drewniane

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_30_BK.154699, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_30_BK.49182