Urząd Gminy, ob. Gminny Ośrodek Kultury, Grabowiec
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Urząd Gminy, ob. Gminny Ośrodek Kultury

Grabowiec

photo

Cenny przykład drewnianej architektury użyteczności publicznej z 2 połowy XIX wieku, nie poddawanej większym zmianom i przebudowie, z zachowaną ciekawą stolarką okienną i drzwiową.

Usytuowanie i opis

Dawny Urząd Gminy jest położony w północnej części osady, przy ulicy Wojsławskiej 36, wśród mało zwartej zabudowy, na nieogrodzonej parceli, na której stoi (w głębi działki) także niewielki budynek gospodarczy. Dawny Urząd Gminy to obiekt wolno stojący, ustawiony frontem do ulicy. Został założony na planie zbliżonym do prostokąta, z małym gankiem od zachodu i dwoma aneksami od wschodu, pomiędzy którymi umieszczono wejście do piwnicy. Jest parterowy, dwutraktowy, szerokofrontowy, częściowo podpiwniczony, przykryty dachem dwuspadowym, ganek wsparty na dwóch drewnianych słupach daszkiem dwuspadowym, aneksy również dwuspadowymi dachami, a całe zadaszenie pobite blachą stalową ocynkowaną. Został zbudowany na ceglanych fundamentach, z drewna w konstrukcji wieńcowej, szalowany i otynkowany od wschodu. Elewacja frontowa (zachodnia) jest symetryczna, pięcioosiowa, z gankiem na osi, oknami ujętymi opaskami z dekoracjami nawiązującymi do motywów  rosyjskiej sztuki ludowej. Elewacje  północna i południowa są trójosiowe i niesymetryczne z identycznym wystrojem okien, natomiast elewacja wschodnia symetryczna, czteroosiowa, z  drzwiami na drugiej osi, ale opaski okienne pozbawione są dekoracji. Wewnątrz budynku ściany są obite matami trzcinowymi i otynkowane. Strop budynku jest drewniany płaski z podsufitką na matach trzcinowych, otynkowany. Układ wnętrza  zachował się z niewielkimi zmianami. Nie przetrwało pierwotne wyposażenie poza ciekawą stolarką okienną i drzwiową, wśród której wyróżniają się drzwi wejściowe do budynku. Okna są ościeżnicowe, dwuskrzydłowe, zaś drzwi jedno i dwuskrzydłowe, płycinowe, podłogi drewniane na legarach. 

Historia

Budynek dawnego Urzędu Gminy został wzniesiony za sprawą władz carskich w 1898 r., według projektu Krzyckiego - architekta powiatu hrubieszowskiego. Pierwotnie znajdowały się w nim: archiwum, dwie kancelarie, sień ze spiżarnią i dwa pokoje naczelnika gminy. Władze gminne miały w nim swoją siedzibę od początku powstania budynku aż do 1977 r. Po przenosinach do nowego obiektu, był użytkowany przez Gminny Ośrodek Kultury. Z niewielkimi zmianami pierwotny układ wnętrza zachował się do dziś. Remont budynku przeprowadzono w latach 1980-86. Wymieniono wówczas część ścian działowych, podłogi i posadzki, pokrycie dachowe oraz wykonano instalacje wodno-kanalizacyjne i centralnego ogrzewania. Od 1998 r. obiekt jest opuszczony i popada w ruinę. 

Dostęp do zabytku ograniczony.

oprac. Ewa Prusicka, OT NID w Lublinie, 23-05-2019 r.

Bibliografia

  • Niedźwiedź J., Niedźwiedź E., Dzieje miejscowości gminy Grabowiec, powiat zamojski, Grabowiec-Zamość 2011
  • Karta ewidencyjna, Urząd gminy ob. dom mieszkalny w Grabowcu, gm. Grabowiec, oprac. J. Studziński 2000, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie Delegatura w Zamościu

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 2 poł. XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Wojsławska 36, Grabowiec
  • Lokalizacja: woj. lubelskie, pow. zamojski, gmina Grabowiec
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy