Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Kościół parafialny pw. Świętej Trójcy - Zabytek.pl

Kościół parafialny pw. Świętej Trójcy


kościół 1740 r. Gończyce

Adres
Gończyce

Lokalizacja
woj. mazowieckie, pow. garwoliński, gm. Sobolew

Zespół kościoła parafialnego stanowi cenny przykład barokowego, drewnianego budownictwa sakralnego na terenie województwa mazowieckiego.

Historia

Pierwszy kościół we wsi ufundowany został przez Annę Sułowską w 1690 roku i stanowił filię parafii w Samogoszczy. Obecny kościół wzniesiony został przez Kazimierza Grabowskiego, starostę trzebieszowskiego w 1740 roku jeszcze jako filialny, stając się parafialnym w 1764 roku. Restaurowany był w latach: 1864 i 1871. Nawa była przedłużana w latach: 1893 i 1934. W 1896 roku świątynia została oszalowana deskami (z obu stron), zaś w 1908 roku wykonano nowe pokrycie gontowe dachu. Kolejne remonty prowadzono w latach 1946 i 1958. Od momentu zbudowania nieopodal nowej świątyni (2000 r.), do której przeniesiono zabytkowe wyposażenie wnętrza, obiekt jest nieużytkowany. Dzwonnica wystawiona została w 1932 roku z inicjatywy ks. Stefana Nienałtowskiego i zachowała się do dnia dzisiejszego w pierwotnej formie. W okresie powojennym remontowana był równolegle z kościołem.

Opis

Kościół usytuowany jest w południowo-zachodniej części wsi, na południe od rzeki Promnik, na prostokątnej działce ogrodzonej ceglano-kamiennym murem. Przylega od strony zachodniej do budynku nowej świątyni. W pobliżu ogrodzenia od strony północno-zachodniej usytuowana jest dzwonnica. Na osi kościoła, od strony północnej, znajduje się stara, murowana plebania.

Kościół jest orientowany, wybudowany został z materiału drewnianego, w konstrukcji zrębowej, wzmocnionej lisicami, ze ścianami obustronnie oszalowanymi pionowymi deskami, z oblistwowaniem. Rozplanowany jest na rzucie prostokąta, z węższym prezbiterium zamkniętym trójbocznie. Prezbiterium z obu stron flankowane jest przez dwie dobudówki na planie prostokątów: skarbczyk i zakrystię. Dachy są dwuspadowe (trzyspadowy nad prezbiterium), jednokalenicowe, konstrukcji krokwiowej, pokryte blachą, z ośmioboczną wieżyczką na sygnaturkę usytuowaną w kalenicy nawy. Kościół jest jednonawowy, od strony zachodniej w jego korpusie wydzielona została wewnątrz sień, nad którą umieszczony został chór muzyczny. Wnętrze nakryte jest stropem płaskim z fasetą. Prezbiterium oddzielone zostało od nawy łukiem tęczowym, na nim umieszczona została belka z krucyfiksem. Zabytkowe, barokowe wyposażenie wnętrza, w większości przeniesione zostało do zbudowanego obok nowego, murowanego kościoła parafialnego.

Wchodząca w skład zespołu drewniana dzwonnica rozplanowana jest na rzucie kwadratu, w konstrukcji słupowo-ryglowej, obustronnie oszalowanej pionowymi deskami z olistwowaniem. Naroża ścian zostały ozdobione deskowym boniowaniem. Obiekt jest trójkondygnacyjny, z prostokątnymi, zamkniętymi łukiem odcinkowym centralnie umieszczonymi oknami w kondygnacji środkowej przekrytej dachem czterospadowym.. Najwyższa kondygnacja jest ażurowa przekryta sześciospadowym dachem namiotowym zwieńczonym kulą i metalowym krzyżem, opartym na słupach również zamkniętych odcinkowo.

Obiekt dostępny jedynie po uprzednim umówieniu się z proboszczem parafii w Gończycach.

Oprac. Jerzy Szałygin, OT NID w Warszawie. 30-11-2017 r.

Rodzaj: kościół

Styl architektoniczny: barokowy

Materiał budowy:  drewniane

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_14_BK.192207, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_14_BK.194793