Spichlerz, Gola Grodkowska
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Klasycystyczny spichlerz w Goli Grodkowskiej stanowi element założenia folwarcznego powstałego na przełomie XVIII i XIX wieku będąc, wraz z rządcówką, jego funkcjonalną dominantą.

Historia

Majątek w Goli Grodkowskiej początkowo był posiadłością rycerską należącą prawdopodobnie do księstwa biskupiego w Nysie i jeszcze w XIX wieku podlegał jurysdykcji książęcej. W XVIII wieku właścicielem posiadłości był baron von Fragstein, a w 1769 roku odkupił go baron von Francken-Sierstorpff. Spichlerz zbudowany został ok 1800 roku, a pozostałe zabudowania folwarku powstawały sukcesywnie aż do przełomu XIX i XX wieku. Po wojnie w zespole folwarcznym działał PGR, a w latach 70-tych utworzony został Kombinat Rolny. Wtedy też przebudowano lub zmodernizowano większość budynków wchodzących w skład zespołu zatracając ich pierwotną formę.

Opis

Zespół folwarczny znajduje się w centralnej części miejscowości. Założony został na planie czworoboku, z jednym z boków przylegającym do głównej arterii miejscowości. Budynek spichlerza stanowi fragment południowo-zachodniej pierzei zabudowy, a w jego najbliższym sąsiedztwie znajdują się stajnia (na północ) oraz dwie stodoły (na wschód). Spichlerz zbudowany został na planie prostokąta. Budynek jest dwukondygnacyjny z dwukondygnacyjnym, użytkowym poddaszem. Murowany z cegły, z elewacjami gładko otynkowanymi z dekoracją ramową. Nakryty jest stromym dachem dwuspadowym z lukarnami od strony elewacji frontowej. Dominantą w 5-osiowej elewacji frontowej jest umieszczone na osi wejście, zaakcentowane wgłębnym, obejmującym dwie kondygnacje, portykiem z kolumnami i arkadą. Poszczególne osie wyznaczone są rzędami otworów okiennych o kształcie leżącego prostokąta, umieszczonymi w prostokątnych wnękach. Szczytowe elewacje są dwuosiowe z wydatnym gzymsem wydzielającym partię poddasza. W dolnych kondygnacjach dekoracja jest analogiczna, jak w elewacji frontowej; powyżej ma formę wykonanej w tynku arkady spinającej osie okienne. Dwukondygnacyjne wnętrze spichlerza podzielone jest drewnianymi słupami na trzy trakty, z których środkowy jest szerszy od bocznych. Poszczególne kondygnacje nakryte są stropem. Oryginalne wyposażenie spichlerza nie zachowało się.

Zabytek dostępny.

Oprac. Aleksandra Ziółkowska, OT NID w Opolu, 5.10.2015 r.

 

Bibliografia

  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. VII: Województwo opolskie, z. 3: Powiat grodkowski, red. T. Chrzanowski, M. Kornecki, Warszawa 1964, s. 11-12.
  • Karta ewidencyjna zabytku architektury - Zespół folwarczny w Goli Grodkowskiej, oprac. E. Sawińska, 1997, Arch. WUOZ w Opolu.
  • Karta ewidencyjna zabytku architektury - Spichlerz w Goli Grodkowskiej, oprac. E. Sawińska, 1997, Arch. WUOZ w Opolu.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek gospodarczy
  • Chronologia: 1800
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Gola Grodkowska 10
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. brzeski, gmina Grodków - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy