Kościół - Zabytek.pl
Adres
Gębice
Lokalizacja
woj. lubuskie,
pow. krośnieński,
gm. Gubin
Historia
Wieś Gębice (dawniej Ompticz, Amtitz) była wzmiankowana w połowie XII wieku jako majątek sióstr benedyktynek z Gubina. W połowie XV wieku należała do rodu von Zeschau, następnie - do von Löben. Od 1616 roku aż do końca II wojny światowej Gębice były własnością rodziny von Schöneich. We wsi znajdowała się rezydencja właścicieli – neorenesansowy pałac wzniesiony około 1870 roku na bazie starszego dworu obronnego. Pałac został otoczony parkiem, zaprojektowanym przez Eduarda Petzolda, który był czołowym twórcą założeń zieleni w nurcie krajobrazowym. W 1939 roku na terenie majątku utworzono obóz jeniecki Stalag IIIB Furstenburg – Filia Amtitz. W 1945 roku zabudowania rezydencji uległy zniszczeniu na skutek podpalenia.
Kościół został wzniesiony w XV wieku jako budowla salowa z trójbocznym zamknięciem od wschodu i kruchtą od południa. W 1770 roku gotycka świątynia została przebudowana i powiększona, otrzymując późnobarokowy kostium. Wówczas dobudowano zakrystię o prostokątnym rzucie od wschodu oraz półkolisty przedsionek wejścia głównego od zachodu. Po XVIII wieku dostawiono przybudówkę o nieregularnym rzucie od strony północno-wschodniej. Pod nią mieści się przesklepiona kolebkowo krypta. Na rok 1921 datuje się budowę kaplicy po południowo-wschodniej stronie. Obiekt od 1945 roku pozostawał nieużytkowany i popadał w ruinę. W 2016 roku wykonano prace budowlano-remontowe przy obiekcie, które objęły przede wszystkim remont dachów i przemurowanie zniszczonych fragmentów ścian. Prace poprzedzone zostały badaniami konserwatorskimi, a także uporządkowaniem i zabezpieczeniem wnętrza kościoła oraz jego otoczenia.
Opis
Kościół w Gębicach jest usytuowany jest na skraju wsi w pobliżu parku krajobrazowego, który jest pozostałością po posiadłości Schöneichów. Jest to obiekt murowany z kamienia i cegły, orientowany, założony na planie czworoboku z dłuższymi bokami wykreślonymi faliście. Bryła została nakryta dachem spadzistym o pokryciu z dachówki ceramicznej. Na osi dachu umieszczono czworoboczną wieżyczkę o konstrukcji drewnianej, o ścianach pokrytych gontem, zamkniętą dachem czterospadowym o pokryciu z dachówki ceramicznej. Nad kaplica znajduje się dach kopulasty, pokryty łupkiem. Elewacje zostały opracowane w nakrapianym tynku, artykułowane pilastrami i gzymsem wieńczącym. Jednonawowe, salowe wnętrze okalają z trzech stron dwukondygnacyjne empory wsparte na słupach. Zachowały się pozostałości ołtarza ambonowego oraz renesansowe płyty nagrobne. Kruchta po południowej stronie przekryta jest gotyckim sklepieniem gwiaździstym.
Obiekt dostępny z zewnątrz.
Oprac. Marta Kłaczkowska, OT NID w Zielonej Górze, 14.04.2025 r.
Rodzaj: kościół
Wyznanie: protestanckie
Materiał budowy:
kamienne
Styl obiektu: gotycki
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_08_BK.22971, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_08_BK.112308