Molenna staroobrzędowców, Gabowe Grądy
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Jedna z nielicznych, funkcjonujących świątyń staroobrzędowców na terenie województwa podlaskiego, o wartościach historycznych, architekturą nawiązująca do istniejących tego typu obiektów w kraju.

Historia

W 1865 r. 26 rodzin staroobrzędowców, przesiedlonych z Rosji za zgodą cara, dało początek wsi Gabowe Grądy. Większość z nich została deportowana w 1915 r. w głąb Rosji;  II wojna światowa przyniosła pacyfikację wsi i zniszczenie świątyni. W 1948 r. w miejscu poprzednich dwóch, staraniem  mieszkańców, wybudowano nową molennę. Remontowana była w latach 70. XX wieku.

Opis

Molenna jest usytuowana na skraju lasu, w sąsiedztwie cmentarza.

Świątynia orientowana, postawiona na rzucie prostokąta z dobudowaną od zach. wieżą na planie kwadratu, mieszczącą w przyziemiu przedsionek. Jest ona jednokondygnacyjna, wąskofrontowa, jednotraktowa, z sienią i wejściem na jednej osi. Zbudowana z drewna, konstrukcji wieńcowej i sumikowo-łątkowej, na betonowym fundamencie, oszalowana. Wieża zbudowana w oparciu o konstrukcję szkieletową, oszalowana. W przedsionku znajduje się wydzielone pomieszczenie, w którym znajdują się schody. Molenna nakryta jest dachem brogowym z cebulastą kopułką w zwieńczeniu, na której znajduje się krzyż na kuli. Dach dwuspadowy, kryty blachą. Okna świątyni są drewniane,  prostokątne, zamknięte odcinkowo, ujęte w ozdobne obramienia.

Elewacje szalowane są pionowo do wysokości okien, wyżej poziomo, szczyty deskowane pionowo, węgły i okapy odeskowane. Wschodni szczyt dachu szalowany ozdobnie w trójkąty, kwadrat i jodełkę. Wieża szalowana na wszystkich kondygnacjach poziomo.

We wsch. części molenny znajduje się wydzielony balustradą kliros poprzedzający ścianę wsch., na której umieszczone są ikony. Nad częścią dla wiernych strop jest płaski, nad klirosem w formie kolebki.

Obiekt dostępny dla zwiedzających

oprac. Iwona Górska, OT NID w Białymstoku, 03.10.2014 r.

Bibliografia

  • Karta ewidencyjna, Molenna, oprac. Żulpa Adam, Suwałki 1981, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Białymstoku- Delegatura w Suwałkach.
  • Kotyńska-Stetkiewicz Joanna, Ryżewski Grzegorz, Katalog zabytkowego budownictwa drewnianego. Architektura sakralna. Pow. Augustowski, sejneński, suwalski.t.1, Białystok 2005, s.23-24.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: architektura sakralna
  • Chronologia: 1948 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Gabowe Grądy 11
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. augustowski, gmina Augustów
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy