Na początku wieku XIX, w 1801 r., mieszkało tu zaledwie 17 Żydów, co stanowiło 1,6% ogółu mieszkańców (1022). Około połowy XIX w. liczba Żydów zwiększyła się do 29.

Opis

Mniej więcej w tym czasie, na pewno przed 1853 r., żydowska społeczność Boleszkowic założyła własny cmentarz. Wybrano w tym celu działkę zbliżoną do kwadratu o bokach ok. 30 m, położoną na południowy zachód od miasteczka, ok. 50 m od drogi prowadzącej do Namyślina. Cmentarz został otoczony kamiennym murem.

Funkcje grzebalne pełnił do II wojny światowej. Prawdopodobnie w czasie „Nocy Kryształowej” w listopadzie 1938 r. został zdewastowany, tak jak wiele innych żydowskich nekropoli na terenie III Rzeszy. Po wojnie proces niszczenia postępował. Teren cmentarza porosły krzewy, drzewa i bluszcz. Na podstawie pozostałości murku z łamanych kamieni o wysokości od 30 do 100 cm można jeszcze ustalić historyczne granice nekropolii. Na jej powierzchni do dzisiejszego dnia zachowały się też fragmenty nagrobków – betonowe obramowania, pomniki w formie złamanego drzewa oraz ok. 10 macew z inskrypcjami po hebrajsku i po niemiecku. Najstarszy ocalały nagrobek pochodzi z 1853 roku.

W 1997 r. na cmentarzu przeprowadzono prace porządkowe z inicjatywy władz gminy, Przyjaciół Chwarszczan, Gudzisza, Reczyc, Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gorzowie Wielkopolskim, Nadleśnictwa Dębno i Fundacji Wieczna Pamięć. Przy wejściu na jego teren umieszczono wówczas drewnianą tablicę informacyjną. Od 1997 r. cmentarz nie był już porządkowany, na skutek czego ponownie zarósł samosiejkami i trawami.

Właścicielem działki, na której znajduje się cmentarz, są Lasy Państwowe (Nadleśnictwo Dębno). W 2018 r. cmentarz został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych pod nr A-1729 z dn. 11.06.2018.

Właściciel praw autorskich do opisu: Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN