Park miejski - Zabytek.pl
Adres
Opole
Lokalizacja
woj. opolskie,
pow. Opole,
gm. Opole
Historia
Historia obiektu sięga okresu zlodowaceń, kiedy to kształtowała się dolina rzeki Odry. W wyniku przekształceń uformowała się Wyspa Bolko, na której w późniejszym czasie powstał Park Ludowy, a następnie Ogród Zoologiczny dziś kompleksowo zwany Parkiem Miejskim „Wyspa Bolko”. Wyspa Bolko, na której powstał park wzmiankowana była już w 1213 roku pod nazwą Kampe – kępa. Figurowała również pod nazwą „Bolko” na cześć piastowskiego księcia Bolesława, który rządził miastem w latach 1281-1313. W języku niemieckim nazywana była również „Bolko-Insel”. W latach 1945-2004 formalnie określana była „Bolkowską Kępą”, którą oficjalnie podczas miejskiego głosowania w 2004 roku zmieniono na „Wyspę Bolko”.
Sam park, urządzony na terenie wyspy w latach 1911-1912, udostępniono 8 czerwca 1913 roku, po wykupieniu w październiku 1910 roku części Wyspy Bolko, wówczas administracyjnie należącej do Nowej Wsi Królewskiej. Miało to związek z dynamicznym rozwojem przemysłu i budownictwa, a w konsekwencji kurczeniem się terenów zielonych w obrębie miasta Opola. Oddany do użytku Park Ludowy urządzony był w stylu krajobrazowym. Składał się grobli, która biegnąc po obwodzie stanowiła granicę założenia. Wewnątrz znajdowały się liczne ścieżki parkowe prowadzone owalnymi liniami. Te z kolei łączyły się z drogami ukształtowanymi przed urządzeniem parku wspólnie tworząc nowy układ. Podstawowym składnikiem kompozycji parku były grupy drzew i krzewów, rozmieszczone w sposób nawiązujący do natury. Wyjątek stanowiły obsadzenia znajdujące się po zewnętrznej stronie grobli, w części zachodniej, południowej oraz wschodniej które były regularne. W południowej części założenia znajdowało się wyrobisko gliny. Prace nad dalszym ukształtowaniem parku przerwała I wojna światowa. W okresie po 1930 roku ponownie zainicjowano prace, a kompozycja parku została wzbogacona i przekształcona. W północnej części powstał stały most, który połączył park z wyspą Pasieką. Po północno-wschodniej stronie wytyczono teren, na którym powstał zwierzyniec. W miejscu dawnych wyrobisk gliny powstały stawy połączone siecią kanałów.
Ostatecznie park przyjął charakter rekreacyjny. W okolicy ogrodu zoologicznego zbudowana została restauracja, muszla koncertowa oraz dom dla młodzieży sportowej. Nad większym stawem powstała letnia kawiarenka z tarasem widokowym oraz górka saneczkowa nieopodal. W części zachodniej parku usytuowano plac zabaw. Granice parku nie uległy zmianie, a otoczenie parku stanowiły grunty orne. W miejscach starych wyrobisk gliny powstało pięć stawów z uregulowanym systemem wodnym. Ścieżki prowadzone były swobodnie pośród grup drzew i klombów otwierając widoki na polany parkowe. W drzewostanie parkowym spotkać można było drzewa z rodzaju Quercus (dąb), Carpinus (grab), Acer (klon), Fraxinus (jesion), Picea (świerk), Larix (modrzew), Populus (topola), Betula (brzoza), Salix (wierzba).
W czasie II wojny światowej park na Wyspie Bolko, jak i miasto Opole uległo poważnym zniszczeniom. Most na rzece Odrze został wysadzony, a zwierzęta z ogrodu zoologicznego wybite. Dopiero w latach 50. nowopowstały zarząd rozpoczął prace nad uporządkowaniem terenu parku, a komitet odbudowy zwierzyńca przyczynił się do reaktywowania Ogrodu Zoologicznego. W latach 60. odbudowa mostu pozwoliła na udostępnienie ponownie mieszkańcom parku wraz z obiektami gastronomicznymi. Niestety działania służb odpowiedzialnych za park doprowadziły do zaniedbania oraz zawieszenia działalności lokali gastronomicznych. Dopiero w latach 70. ponownie rozpoczęto prace mające na celu uporządkowanie i rozbudowę parku, które to m.in. polegały na rozbudowie ogrodu zoologicznego oraz wprowadzeniu nowych elementów (oświetlenia, nawierzchni asfaltowej na części dróg).
Opis
Obecnie kompozycja przestrzenna parku jest utrzymana zgodnie z cechami stylu krajobrazowego. Widoczne są swobodnie biegnące ścieżki piesze o nawierzchni naturalnej. Wyjątek stanowią drogi służące utrzymaniu terenu parku, dojazdu do lokalu gastronomicznego oraz ogrodu zoologicznego, których nawierzchnia wykonana jest z asfaltu. Teren porasta naturalnie ulokowana roślinność oraz roślinność obsadzona wzdłuż łukowato biegnących dróg pieszych. Współcześnie na terenie parku zaobserwować można drzewostan z gatunku Quercus (dąb), Tilia (lipa), Carpinus (grab), Acer (klon), Robinia (robinia), Betula (brzoza). Utrzymane zostały polany widokowe oraz stawy. Dodatkowo teren parku urozmaicają dawne elementy tj. górka saneczkowa znajdująca się w bliskiej odległości od stawu, taras z kamiennych murów nad stawem ze schodami prowadzącymi na kładkę, pomnik przy wejściu głównym oraz pomnik przyrody „Dąb Piastowski”. Park jest głównym elementem miejskiego systemu terenów zieleni oraz przestrzenią przeznaczoną do czynnego i biernego wypoczynku. Tuż nad stawem w miejscu dawnej kawiarni znajduje się restauracja „Laba”, która oferuje kuchnię sezonową oraz wydarzenia przez cały rok. Na terenie parku organizowane są biegi krótkodystansowe pod nazwą „Parkrun Opole”.
Oprac. Daria Olewińska, OT NID w Opolu, 27.02.2026 r.
Rodzaj: park
Forma ochrony: Rejestr zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_16_ZE.103466