Poznaj lokalne zabytki

Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Wyszukaj w
Lokalizacja
Rodzaj obiektu
Architektura
Kategoria dokumentu
Stanowisko archeologiczne
Wyszukaj
Kultura archeologiczna
Chronologia
Stanowisko archeologiczne
Czas powstania obiektu
Od
Do
Wyznanie
Kategoria obiektu
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Pawilon parkowy, tzw. Grota Naruszewicza - Zabytek.pl

galeria zdjęć obiektu grota Naruszewicza
Zobacz zdjęcie panoramiczne
Zobacz lokalizację
Dodaj do ulubionych
Dodaj do ulubionych
Drukuj
Drukuj
Udostępnij

Pawilon parkowy, tzw. Grota Naruszewicza

pawilon parkowy 1790 r. Janów Podlaski
Pokaż drogę dojazdu

Adres
Janów Podlaski

Lokalizacja
woj. lubelskie, pow. bialski, gm. Janów Podlaski - miasto

Wyjątkowy przykład niewielkiego pawilonu parkowego z końca XVIII wieku na terenie Janowa Podlaskiego. Zrealizowany w formie rotundy wzniesionej dla biskupa Adama Naruszewicza - wybitnego pisarza, poety i historyka, jako miejsce zadumy i pracy. Według legendy w grocie powstały tezy do konstytucji 3. Maja 1791 roku.

Historia 

Wśród licznych inicjatyw gospodarczych i mecenatu biskupa Adama Naruszewicza podjętych w latach 1790-1796 na terenie Janowa Podlaskiego znalazła się budowa pawilonu - tzw. Groty Naruszewicza. Wzniesiony prawdopodobnie w 1796 roku i zlokalizowany w parku obiekt miał pełnić funkcję oazy, miejsca zadumy i pracy dla wybitnego pisarza, poety i historyka. Otrzymał wówczas formę kamiennej rotundy przykrytej kopulastym dachem porośniętym trawą. We wnętrzu znajdował się okrągły stół dębowy, ława z oparciem i krzyż wiszący na ścianie. Wokół drzwi widniały napisy związane z datą budowy i inicjały biskupa oraz symbole – krzyż i pastorał. Obiekt remontowano w latach: 1926 roku, (prawdopodobnie w 1982 roku) i 2016 roku. W ramach ostatniej konserwacji zabezpieczone zostały ściany i dach. Obecnie obiekt nie jest użytkowany, powszechnie dostępny, niezabezpieczony.

Galeria zdjęć 1/
Zdjęcie Janów Podlaski, Grota Naruszewicza, widok od pn., stan obiektu w 2025 r.
Zdjęcie Janów Podlaski, Grota Naruszewicza, widok od zach., stan obiektu w 2025 r.
Zdjęcie Janów Podlaski, Grota Naruszewicza, drzwi, stan obiektu w 2025 r.
Zdjęcie Janów Podlaski, Grota Naruszewicza, wnętrze, stan obiektu w 2025 r.
Zdjęcie Janów Podlaski, Grota Naruszewicza, widok od pn. od strony alei, stan obiektu w 2025 r.

Opis 

Obiekt usytuowany w południowo-wschodniej części zespołu zamkowego. Założony na rzucie koła. Bryła w formie niskiego walca nakrytego spłaszczoną kopułą z gurtami zewnętrznymi oraz metalowym krzyżem osadzonym na szczycie. Ściany z cegły, obłożone z zewnątrz kamieniem polnym. Od północy na osi. otwór drzwiowy w obramieniu zamkniętym z łukiem odcinkowym. Z pozostałych trzech stron niewielkie okrągłe, lekko rozglifione otwory okienne z kratami. Drzwi drewniane, płycinowe z dekoracyjnymi płaskimi okuciami. Nad drzwiami data budowy 1796 rok i data remontu 1926 rok, inicjały AN oraz krzyż i pastorał, po bokach data 2016 i 82. W jednoprzestrzennym wewnętrzu posadzka z cegły, ściany do wysokości 1/3 pokryte drobnym kamieniem polnym, sklepienie otynkowane. Otoczenie pawilonu jest ogrodzone współczesnym metalowym płotem na podmurówce.

Zabytek dostępny (niezabezpieczony).

Oprac. Anna Sikora -Terlecka, OT NID w Lublinie, 30.09.2025 r.

Rodzaj: pawilon parkowy

Materiał budowy:  ceglane

Styl obiektu: bezstylowy

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_06_BL.99996, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_06_BL.36067

Licencja (opis)

Creative commons

Uznanie autorstwa

Użycie niekomercyjne

Bez utworów zależnych

Widzisz błędy lub nieprawidłowości? Zgłoś naruszenie zasad.

Zobacz dokumentację zabytku

2 dokumenty

Zobacz powiązane zabytki

4 obiekty

4 Pokaż wszystkie

Zobacz także w najbliższej okolicy

10 obiektów

10 Pokaż wszystkie