stanowisko archeologiczne nr 5 - osada, Pogorzela
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

stanowisko archeologiczne nr 5 - osada

Pogorzela

średniowiecze
photo

Osada we wsi Pogorzela, użytkowana i zamieszkiwana w okresie średniowiecznym, jest archeologicznym reliktem informującym współczesnych o historii Śląska. Jest ważnym materialnym źródłem pomnażającym naszą wiedzę o średniowiecznym osadnictwie na Ziemi Brzeskiej. Miejscowość Pogorzela znana jest od 2 poł. XIII w. Stanowisko położone przy wschodnim wylocie ze wsi może być związane z funkcjonowaniem pierwszej średniowiecznej wioski.

Historia

Według informacji archiwalnej stanowisko zostało odkryte w 1964 r. Wówczas na polach położonych na południowy - wschód od wsi archeolog dr Zbigniew Bagniewski z Katedry Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego wraz ze studentami znalazł liczne fragmenty naczyń średniowiecznych. Rozpoznanie powierzchniowe w 1964 r. pozwoliło na określenie chronologii obiektu na okres średniowieczny. Oznaczono je wówczas nr. 1. Stanowisko zlokalizowane jest w obszarze badawczym Archeologicznego Zdjęcia Polski nr 87-33, ale nie zostało włączone w do tego systemu badań.

Opis

Usytuowanie zabytku: obiekt zlokalizowany jest na gruntach rozległej pofałdowanej wschodniej terasy Potoku Pępickiego, około 500 m na południowy – wschód od wschodniego krańca wsi, w rozwidleniu szosy z Pogorzeli do Michałowa i drogi gruntowej do Jasiony, na granicy gruntów Pogorzeli i Janowa. 

Opis stanowiska: osada położona jest na polach ornych rozciągających się na prawobrzeżnej, lekko wyniesionej piaszczysto-żwirowej terasie Potoku Pępickiego, na działkach gruntowych nr 67-71. Relikty tej średniowiecznej osady zalegają pod warstwą orną, a artefakty archeologiczne głównie w postaci fragmentów naczyń glinianych zostały odkryte na powierzchni pola. 

Stan i wyniki badań archeologicznych: stanowisko archeologiczne – osada, zostało odkryte w 1964 r. w ramach prowadzonego archeologicznego rozpoznania obszaru zachodniej części powiatu brzeskiego. Powierzchniową penetrację pól przeprowadził dr Z. Bagniewski ze studentami. Na polu znaleziono kilkadziesiąt fragmentów naczyń glinianych. Na podstawie odkrytych zabytków badacz określił, że osada była użytkowana w okresie średniowiecznym. Stanowisko niszczone jest głęboką orką. 

Stanowisko położone jest na gruntach prywatnych. Teren ogólnie dostępny.

Oprac. Krzysztof Spychała, NID OT Opole

Bibliografia

  • Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Opolu: teczka rejestru nr A-32/65; zbiór zabytków i księga inwentarzowa.
  • Bagniewski Z., Sprawozdanie z badań powierzchniowych i weryfikacyjnych na terenie zachodniej części powiatu brzeskiego, [w:] Terenowe badania archeologiczne na Opolszczyźnie. Rok 1964, Opole 1964, s. 40, poz. 6;
  • Macewicz K., Konserwatorskie badania archeologiczne na terenie województwa opolskiego w latach 1961 – 1964, [w:] Opolski Rocznik Muzealny, t. II, 1966, s. 168, poz. nr 8;
     

Informacje ogólne

  • Rodzaj: inne
  • Chronologia: średniowiecze
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Pogorzela
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. brzeski, gmina Olszanka
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy