Historia obiektu

Po raz pierwszy wieś była wzmiankowana w źródłach pisanych w 1380 r. pod nazwą Grittenberg. W 1423 r. jako właściciel folwarku w Zarzysku został wymieniony Hermann Eberhard. W 1485 r. dobra należały do rodu Dewunter. Co najmniej do roku 1620 kolejni przedstawiciele tego rodu są wymieniani jako właściciele. Później majątek dość często przechodził z rąk do rąk. Należał m.in. do rodzin: von Grunauer, von Siegroth, von Heide, von Stange, von Salz, von Kottulinsky i ponownie von Siegroth.

Z czasem siedziba wzniesiona w XIV w. przestała odpowiadać potrzebom mieszkańców. Trudno stwierdzić kiedy to nastąpiło, być może już za czasów Dewunterów. Do dzisiaj zachował się w pobliżu (na północ od grodziska) neobarokowy dwór zbudowany na przełomie XVIII i XIX wieku.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Równicy Oleśnickiej, w dolinie małego cieku, ok. 180 m na zachód od północnego krańca wsi, w pobliżu folwarku, na terenie parku wpisanego do rejestru zabytków w roku 1950.

Opis stanowiska:

Założenie na planie owalu o wymiarach u podstawy około 26 x 29 m, u góry 15,5 x 18 m. Wysokość kopca wynosi około 1,5 m. Nasyp otoczony jest fosą szerokości od 7,5 do 11,5 m. Od wschodu znajduje się grobla szerokości 7 m.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

Stanowisko było badane powierzchniowo w 1937, w 1957 przez Stanisława Siedlaka, w 1987 r. w ramach weryfikacyjno-poszukiwawczych badań Archeologicznego Zdjęcia Polski przez zespół złożony z Czesława Francke, Oleny Prus i Marii Góreckiej. W 1974 r. badania wiertnicze przeprowadzili Eugeniusz Cnotliwy, Tadeusz Nawrolski i Ryszard Rogosz.

W trakcie badań znaleziono ułamki ceramiki, przepalone kamienie, fragmenty cegieł, grudy polepy. W centrum majdanu odkryto pozostałości budowli drewniano-glinianej bądź wzniesionej w konstrukcji mieszanej. Pozostała po niej 70 cm grubości warstwa brązowej próchnicy przemieszanej z gliną, ciemnobrunatną próchnicą, węglami drzewnymi, polepą i przepalonymi kamieniami. Znaleziono również fragmenty cegieł ze śladami zaprawy wapiennej. Ustalono, że grobla prowadząca na majdan została usypana z piasku zmieszanego z próchnicą i okruchami cegieł. Jej wysokość wynosiła 1,5 m. Przy krawędzi plataeu, przy wjeździe istniał niewysoki wał.

Dostępność obiektu dla zwiedzających: zabytek dostępny.

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 20-04-2020 r.