Historia obiektu

Badacze niemieccy datowali założenie obronne na okres halsztacki i ogólnie wczesne średniowiecze. Wśród badaczy polskich datowanie drugiej faza funkcjonowania grodu było różne: od X-XII w. poprzez IX-XI w. do VIII-IX/X wieku.

Aktualny stan badań pozwala archeologom na stwierdzenie, że osada obronna nad Jezierzycą funkcjonowała w okresie halsztackim, od połowy VII w. p.n.e. - 400 p.n.e. Ponownie została zasiedlona w VIII w., a opuszczono ją w nieznanych okolicznościach na przełomie X/XI wieku. Badania wykopaliskowe pozwoliłyby m.in. doprecyzować chronologię i ustalić w jaki sposób gród zakończył funkcjonowanie.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko archeologiczne jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Wysoczyzny Rościsławskiej, w dolinie Jezierzycy, około 350 m na południowy zachód od Kretowic – przysiółka Wrzosów i około 1,5 km na północny wschód od Wrzosów, na terenie częściowo zalesionym.

Opis stanowiska:

Założenie składa się z dwóch członów, przy czym człon II znajduje się w południowo-wschodniej części członu I. Wymiary rozległego członu pierwszego wzniesionego na planie nieregularnego owalu wynoszą 214×198 m. Człon drugi na planie owalu ma wymiary 62×67 m i jest oddzielony od członu pierwszego wałem o zachowanej wysokości około 70 cm i płytką fosą-rowem. Całe założenie otacza wał o zachowanej wysokości około 2 m.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

Stanowisko archeologiczne było znane i badane powierzchniowo już w XIX wieku. Po 1945 r. obiekt również kilkukrotnie penetrowano powierzchniowo. W 1966 r. na zlecenie Konserwatora Zabytków Archeologicznych wykonano badania sondażowe. Na 1971 r. planowano badania wykopaliskowe i geofizyczne w celu rozpoznania konstrukcji wałów, rozplanowania zabudowy majdanu i doprecyzowania chronologii obiektu. Projektu nie zrealizowano.

W trakcie badań przed i powojennych pozyskano m.in. ułamki ceramiki, kamień żarnowy, gliniany przęślik, kości zwierzęce, żelazny nóż i ostrze oszczepu. Archeolodzy niemieccy datowali grodzisko na okres halsztacki i wczesne średniowiecze. Archeolodzy polscy starali się doprecyzować chronologię dotyczącą średniowiecza, uznając że gród był zasiedlony w VIII-IX/X wieku czyli w okresie plemiennym.

W 1989r. w czasie realizacji weryfikacyjno-poszukiwawczych badań Archeologicznego Zdjęcia Polski Zbigniew Lissak opracował kartę ewidencyjną stanowiska archeologicznego wpisanego do rejestru zabytków. Badacz znalazł 22 fragmenty ceramiki typowe dla kultury łużyckiej z okresu halsztackiego i 3 ułamki naczyń wczesnośredniowiecznych.

Dostępność obiektu dla zwiedzających.

Zabytek dostępny – na terenie Parku Krajobrazowego Dolina Jezierzycy.

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 15-12-2020 r.