Historia obiektu

Początkowo archeolodzy datowali założenie obronne na XI-XIII w. czyli okres wczesnopiastowski. Po badaniach sondażowych zmieniono chronologię. Obecnie uważa się, że gród wzniesiono pod koniec VIII w. na terytorium plemiennym Dziadoszan. Funkcjonował do początku lub połowy X wieku. W okresie wczesnopiastowskim założenie prawdopodobnie uległo zniszczeniu, o czym świadczą przepalone relikty umocnień.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko archeologiczne jest zlokalizowane w obrębie Wysoczyzny Leszczyńskiej, około 2 km na północny zachód od centrum Kruszyńca, w dolinie Rowu Śląskiego, około 90 m na wschód od rzeki, na terenie zalesionym.

Opis stanowiska:

Średnica majdanu na planie okręgu wynosi 23-25 m, szerokość wałów u podstawy - około 11-15 m, zachowana wysokość - 1,8 m. Wał otoczony jest fosą szerokości 6-10 m, obecnie częściowo nawodnioną. Po zewnętrznej stronie południowego odcinka fosy jest widoczny relikt, znacznie zniwelowanego, wału zewnętrznego.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

Stanowisko archeologiczne było znane przed 1945 r. Około 1930 r. oględziny grodziska przeprowadził  Max Hellmich. W latach 1963 i 1966 stanowisko badano  powierzchniowo na zlecenie Konserwatora Zabytków Archeologicznych. W 1962 r obiekt badał sondażowo Jerzy Lodowski, a w  1985 r. – Jerzy Lodowski i Aleksander Starzyński.

W 1981 r. w czasie realizacji weryfikacyjno-poszukiwawczych badań Archeologicznego Zdjęcia Polski zespół badawczy w składzie: Wojciech Chudy (Grabowski), Andrzej Dwilewicz, Zbigniew Lissak opracował kartę ewidencyjną stanowiska archeologicznego wpisanego do rejestru zabytków.

W 2014 r. grodzisko  badano nieinwazyjnymi metodami geofizycznymi w ramach realizacji projektu „Osady obronne w krajobrazie kulturowym powiatu górowskiego”. Kierownikiem badań był Grzegorz Kiarszys. Na granicy wałów zarejestrowano anomalie wskazujące na obecność przepalonych drewnianych elementów umocnień. Ślady są bardzo wyraźne od strony południowej i zachodniej, mniej od północy i wschodu. W obrębie majdanu zaobserwowano anomalie układające się w regularne kształty. Prawdopodobnie w tych miejscach istniała zabudowa wewnętrzna grodu.

Grodzisko zostało zinwentaryzowane przez badaczy z Politechniki Wrocławskiej na podstawie materiałów z laserowego skaningu lotniczego pozyskanych z zasobów Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Z wynikami analiz opublikowanymi w 2019 r. można zapoznać się na stronie internetowej projektu badawczego:

http://www.odgrodudozamku.pl/stanowisko/kruszyniec-st-2-grodzisko/ (dostęp: 19.09.2024)

Dostępność obiektu dla zwiedzających: Zabytek dostępny.

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 22-01-2021 r.