Historia obiektu

Pierwotnie w tym miejscu funkcjonowała osada obronna założona przez ludność kultury łużyckiej, prawdopodobnie u schyłku epoki brązu i na początku okresu halsztackiego. W X w. wzniesiono gród, wykorzystując stare, łużyckie umocnienia. Założenie obronne funkcjonowało do XII wieku. Według Krzysztofa Jaworskiego czas działaności tego grodu należałoby wydłużyć do późnego średniowiecza. Przemawia za tym fakt ujawnienia na grodzisku grubej warstwy kulturowej zawierającej zabytki datowane od przełomu X i XI w. aż po późne średniowiecze.

Niektórzy badacze identyfikują grodzisko nr I z legendarnym grodem Kołacza - chłopa (rusticus) wymienionego przez opata Piotra w Księdze Henrykowskiej jako posiadacza własnego castellum. Początkowo za gród Kołacza uważano grodzisko II w Witostowicach, jednak jest ono starsze. Domniemany gród  Kołacza i jego następców jeszcze wówczas nie istniał.

W pierwszej połowie XIV w. w Witostowicach z inicjatywy książąt ziębickich wzniesiono zamek. Istnieje przypuszczenie, że na starszym założeniu obronnym.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko archeologiczne jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Wzgórz Niemczańsko-Strzelińskich, na górze Piwniczna (290 m n.p.m.), około 600 m na południowy wschód od wschodniego krańca wsi Witostowice (przysiółek Zakrzów), po prawej stronie drogi z Witostowic do Dobroszowa, około 130 na północ od stanowiska nr 2/7, w lesie.

Opis stanowiska:

Założenie obronne na planie nieregularnego owalu o wymiarach 260 x 175 m jest otoczone obecnie słabo czytelnymi wałami. Widoczne elementy późniejszego założenia obronnego – zamek oraz relikty polowych fortyfikacji ziemnych – okopy, transzeje.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

Stanowisko archeologiczne było znane przed 1945 rokiem. W czasopiśmie Altschlesien uskazywały się informacje o znaleziskach z młodszej epoki brązu (np. ułamki ceramiki, mała zdobiona miska), dokonywanych przez pasjonatów. Być może obiekt inwentaryzował Max Hellmich, ale niewykluczone, że chodzi o grodzisko II.

W latach 1955, 1962, 1965 przeprowadzono badania sondażowe na zlecenie Konserwatora Zabytków Archeologicznych.

W latach 2014-2015 badania sondażowe prowadził Paweł Samborski, jednak brak informacji o ich wynikach.

Dostrpność obiektu dla zwiedzających: zabytek dostępny.

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 28-04-2020