Historia obiektu

Pierwsze wzmianki o miejscowości Stróża (Strosa, Strose, Stroz, Stroki, Nieder Struse) pojawiły się już w 1202 roku. W 1319 r. dobra należały do braci Bernarda i Henryka Baruth. W 1336 r. książę Bolko przekazał Hanczkowi von Lübenow wszystkie prawa książęce we wsi. W tym samym roku Bernard Baruth odstapił Zygfrydowi Schibinchinowi wieś zwolnioną ze służby rycerskiej, z prawem do niższego i wyższego sądownictwa. W dokumencie z 1349 r. wymieniono Paszka de Stroza. W 1351 r. dobra należały do Jana i Gertrudy Rakken. W 1359 r. Schibenchinus de Czeczow przekazał testamentarnie nowoufundowanej parafii w Stróży łan ziemi zwolnionej z obciążeń. Darczyńca i jego następcy mieli prawo do dochodów z patronatu. W latach 1368-1391 właścielami majątku byli bracia Jan i Franciszek de Czeczow (Tscheschau). Do 1407 r. dobra były w rękach Jana von der Strosa. Prawdopodobnie w XV w. wieś stała się własnością rodziny von Seydlitz. W 1885 r. dobra odziedziczyła Charlotta von Piotz z domu Seydlitz. W XVIII w. wieś została podzielona na Stróżę Dolną i Górną. Stróża Górna należała do rodziny von Saurna. W XIX w. Seydlitzowie założyli na grodzisku swój cmentarz rodowy.

Grodzisko w Stróży nie było badane wykopaliskowo. W związku z tym trudno określić ramy czasowe, w których założenie obronne funkcjonowało. Przyjmuje się, że w późnym średniowieczu. Decyzja o wpisie do rejestru sugeruje XIII w., jedank bardziej prawdopodobna wydaje się nieco późniejsza chronologia.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko archeologiczne jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Równiny Wrocławskiej, w widlicy Strzegomki zasilającej fosę, w północnej części wsi, na północny wschód od dawnego folwarku, między ul. Ogrodową i Parkową. Nieużytek.

Opis stanowiska:

Założenie obronne składa się z dwóch kopców na planie czworoboków. Północny kopiec ma wymiary u podstawy 37 x 44 m, u góry 22 x 28 m, wysokość około 3-4 m. Kopiec południowy ma wymiary u podstawy 37,5 x 34,5 m, u góry 22 x 24 m, wysokość 2-2,5 m. Nasypy otoczone są mokrą fosą, której szerokość wynosi od 10 do 20 m. Na grodzisku znajdują się pozostałości rodzinnego cmentarza właścicieli Stróży Dolnej.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

Stanowisko było badane powierzchniowo przez Maxa Hellmicha przed 1930 r.

W 1983 r. w ramach realizacji weryfikacyjno-poszukiwawczej akcji Archeologicznego Zdjęcia Polski dla obszaru 82-25 Wiesław Rośkowicz opracował kartę ewidencyjną stanowiska archeologicznego. W trakcie badań powierzchniowych AZP nie znaleziono żadnych zabytków ruchomych.

Obiekt został zinwentaryzowany przez zespół badaczy z Politechniki Wrocławskiej na podstawie materiałów z laserowego skaningu lotniczego pozyskanych z zasobów Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Z wynikami analiz opublikowanymi w 2019 r. można zapoznać się na stronie internetowej projektu badawczego:

http://www.odgrodudozamku.pl/stanowisko/stroza-dolna-fortyfikacje-polowe/ (dostęp: 24.09.2024)

Grodzisko nigdy nie było badane wykopaliskowo.

Dostępność obiektu dla zwiedzających: Zabytek jest dostępny. 

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 07-08-2020 r.