Historia obiektu

Na podstawie analizy ceramiki archeolodzy od lat określają czas funkcjonowania grodu na XI-XIII w. i za Karlem Eistertem identyfikują go z Malgostem. Nazwę Malgost po raz pierwszy wymieniono w dokumencie z 1245 r. obok Ratowic, Siedlec, Kotowic i Miłoszyc. Karl Eistert rozpoczął swoje poszukiwania grodu na podstawie informacji zamieszczonych w dokumencie z 1362 r., w którym wymieniono m.in. dawny dwór w Siedlcach i pozostałości warowni w lesie koło wsi Siedlce.

W XIV w. dobra siedleckie należały do rodów Sagadil i Quas. W 1333 r. wymieniono Mikołaja Sagadila, który 6 lat później sprzedał swój dział Ulrykowi de Syffridivilla i Mikołajowi Quas. W 1358 r. wzmiankowano synów zmarłego Mikołaja, którzy mieli we wsi dobra czynszowe zakupione od Henryka Sagadila. W 1359 r. jako właściciele wymienieni zostali Henryk Sagadil i jego żona Małgorzata. W 1362 r. Grzegorz Sagadil, syn Henryka sprzedał braciom Quas – Szymonowi i Franciszkowi czwartą część swoich dóbr w Siedlcach, w tym m.in. allodium ze starym dworem oraz las zwany Ros, na terenie którego znajdowały się pozostałości warowni. W 1396 r. dobra siedleckie zostały sprzedane radzie miasta Oława. Pod koniec XVIII w. las zwany Melgast stał się przedmiotem sporu między miastem Oława, wsią Siedlce a kolonistami fryderycjańskimi. Chałupnicy żądali wyznaczenia działek pod budowę domów i gruntów pod uprawę z prawem do dalszego karczunku. Oponenci uważali, że ten teren jest zbyt mały na osadę. Poza tym było to jedyne miejsce, gdzie w wypadku powodzi  można było bezpiecznie przechować bydło folwarczne. Ponadto Melghast był rezerwuarem drewna dla Oławy. Koloniści ograniczyli wprawdzie swoje żądania gruntowe, ale i tak nie uzyskali przychylności oławian i osada nie powstała.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko archeologiczne jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Pradoliny Odry, około 1,7 km na północny wschód od skrzyżowania z drogą do Zakrzowa, na terenie zalesionym, nad Odrą.

Opis stanowiska:

W związku ze znacznym zniszczeniem obiektu oraz brakiem badań wykopaliskowych i nieinwazyjnych trudno obecnie określić jego kształt, rozmiary, rodzaj umocnień i rozplanowanie wnętrza. W latach 60. XX wieku grodzisko opisywano jako założenie na planie owalu o wymiarach 90×100 m. Na aktualnych zdjęciach lidarowych w miejscu oznaczonym jako grodzisko jest widoczne rozległe plateau zbliżone do owalu lub prostokąta z zaokrąglonymi narożami o wymiarach ok. 170×110 m i wysokości ponad otaczający teren ok. kilkudziesięciu centymetrów do metra. Według Dominika Nowakowskiego w centralnej części  tego plataeu znajdowało się założenie obronne wzniesione na owalnym stożkowatym nasypie.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

Pierwsze wzmianki o grodzisku koło miejscowości Siedlce pochodzą z 2 połowy XIX wieku. Znaleziono wówczas ułamki ceramiki i bliżej nieokreślone przedmioty z brązu.

Przed 1930 r. Max Hellmich przeprowadził oględziny grodziska. W latach 30. XX w. Karl Eistert identyfikował pozostałości założenia obronnego jako gród Malgost. Nazwa Malogost wymieniona została w dokumencie z 1245 r. Z kolei w dokumencie z 1362 r., na mocy którego ówczesny właściciel dóbr siedleckich – Grzegorz Sagadil sprzedał czwartą część majątku braciom Szymonowi i Franciszkowi Quas, po raz pierwszy wzmiankowano pozostałości założenia obronnego. W skład części będącej przedmiotem sprzedaży wszedł fragment lasu zwany Ros, na terenie którego znajdowały się relikty warowni - municipio, quod in vulgari nominatur Burckwal.

Po 1945 r. grodzisko było wielokrotnie penetrowane powierzchniowo – w 1957 r. przez Stanisława Siedlaka, w 1963 r. przez Mariana Kaczkowskiego, w 1964 r. przez Tadeusza Kaletyna. Obiekt opisywano wówczas jako wzniesiony na planie owalu o wymiarach 90×100 m.

W 1991 r. w czasie realizacji weryfikacyjno-poszukiwawczych badań Archeologicznego Zdjęcia Polski zespół w składzie: Czesław Francke, Olena Prus i Maria Górecka, opracował kartę ewidencyjną stanowiska. Badacze stwierdzili, że obiekt jest w znacznym stopniu zniszczony. Pozostałości wałów miały zachować się w części wschodniej. Znaleziono fragment ceramiki datowanej na wczesne średniowiecze.

Dostępność obiektu dla zwiedzających: Zabytek dostępny.

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 27-05-2021 r.