Najstarsze pochówki są datowane na na 3530-3360 lat p.n.e. (neolityczna kultura pucharów lejkowatych, faza wiórecka), najmłodsze, do tej pory rozpoznane, na VII/VIII-IX wiek n.e.

Historia obiektu

Stanowisko kurhanowe IV dawniej w Piotrowicach Polskich, obecnie w Muszkowicach składa się z jednego grobowca, którego chronologię określono pierwotnie na młodszą epokę brązu, potem na wczesną epokę brązu - 2300/2200–1700 p.n.e. W wyniku badań wykopaliskowych przeprowadzonych w 2001 r. uznano, że grobowiec należy datować na wczesne średniowiecze. Na zachód od rozkopanego pojedynczego grobu kurhanowego odkryto w 2016 r. 9 mniejszych obiektów.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko archeologiczne jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Wzgórz Niemczańsko-Strzelińskich, około 2,5 km na północny wschód od wsi Piotrowice Polskie, i około 1,8 km na północny zachód od Muszkowic, na terenie zwartego kompleksu leśnego między Muszkowicami na wschodzie, Czerńczycami na południu, Piotrowicami Polskimi na zachodzie i Cienkowicami na północy zwanego również Lasem Muszkowickim lub Lasem Bukowym (Buch Wald).

Opis stanowiska:

Średnica kurhanu na planie koła wynosi u podstawy 25 m, jego zachowana wysokość 0,6 m. Oprócz kurhanu wpisanego do rejestru zabytków na zachód od miejsca oznaczonego na mapie znajduje się 9 nasypów w trzech rzędach. Kurhany na planie koła mają średnice od 6 do 7 m, wysokości od 0,3 do 1 m.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

Kurhany w Lesie Muszkowickim były znane miłośnikom starożytności i archeologom już w XIX wieku. Artykuł na temat tych obiektów pt.: Wald bei Heinrichau (autor nieznany) został opublikowany w 1820 r. Nadleśniczy Hasenbach i proboszcz Gottwald prowadzili amatorskie badania wykopaliskowe, rozkopując wiele kurhanów, w których znajdowali pochówki ciałopalne. Kurhany wiązali z Tatarami, którzy mieli tędy wracać po bitwie pod Legnicą w 1241 r. Lothar F. Zotz wymienia kurhany muszkowickie w 1930 r., zaznaczając, że ich chronologia nie została jeszcze ustalona.

W 1967 r. Andrzej Kudła zinwentaryzował pojedynczy, duży kurhan, który datował na młodszą epokę brązu. Jako stanowisko kurhanowe IV obiekt został wpisany do rejestru zabytków.

W 1990 r. odbyły się badania powierzchniowe w ramach Archeologicznego Zdjęcia Polski. Obiekt został zweryfikowany pozytywnie przez Ludwika Andrzeja Kamińskiego i Andrzeja Kosickiego, przy czym badacze uznali, że pochodzi z wczesnej epoki brązu - 2300/2200–1700 p.n.e. W karcie ewidencyjnej stanowiska archeologicznego znalazła się również informacja o cmentarzysku kurhanowym z wczesnego średniowiecza.

W 1995 r. Las Muszkowicki badał powierzchniowo zespół Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego. W 2001 r. przeprowadzono badania wykopaliskowe, w wyniku których nastąpiła  kolejna zmiana datowania. Badacze: Piotr Cholewa, Radosław Jarysz i Aleksander Limisiewicz uznali, że  grobowiec pochodzi z wczesnego średniowiecza.

W 2012 r. przeprowadzono lotniczy skannig laserowy Lasu Muszkowickiego. Po opracowaniu jego wyników okazało się, że oprócz obiektów już zinwentaryzowanych i/lub badanych wykopaliskowo, istnieje kilkadziesiąt, nieznanych dotąd archeologom, stanowisk kurhanowych. Są to obiekty wzniesione na planie koła i trapezoidalne. Większość stanowisk znajduje się na północ od drogi łączącej Muszkowice i Piotrowice Polskie. Na południe od drogi znaleziono tylko 2 nowe stanowiska z kuhanami kolistymi i jedno z nasypem trapezoidalnym. Trzeba zaznaczyć, że nie udało się potwierdzić istnienia wszystkich obiektów wpisanych do rejestru. Kierownikiem projektu badawczego, przewidującego także weryfikację wykopaliskową, jest Agnieszka Przybył.

W trakcie weryfikacji wpisów do rejestru zabytków przeprowadzonej na zlecenie Narodowego Instytutu Dziedzictwa w 2016 r. przez Dariusza Bobaka ujawniono istnienie 9 mniejszych nasypów na zachód od miejsca oznaczonego na mapie jako lokalizacja kurhanu IV.

Dostepność obiektu dla zwiedzających. Zabytek dostępny.

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 05-05-2020