Historia obiektu

Wiadomo, że w 1369 r. dobra gruszowskie należały do Piotra Reichenbacha. Z 1393 r. pochodzi wzmianka o sprzedaży majątku, w tym folwarku, której dokonał Janko z Chotěmic z żoną i szwagierką na rzecz Mikołaja i Franciszka Tscheche. Podobno przed 1500 r. istniał w Gruszowie zamek, ale informacja ta nie znajduje potwierdzenia dokumentarnego. W połowie XVI w. dobra należały do Krzysztofa Temritza, później do przedstawicieli rodów: Seidlitz, Schindel, Taubadel, Czettritz, Bredow, Hohendorf, Stryk, Buddenbrock, Dresky. Istniejący do dzisiaj w centrum wsi pałac został wzniesiony przed 1830 r. dla Johanny Beaty von Dresky z domu Buddenbrock. i przebudowany na przełomie XIX i XX wieku.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko archeologiczne jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Równiny Świdnickiej, około 250 m na południowy wschód od wschodniego krańca wsi Gruszów.

Opis stanowiska:

Pierwotnie kopiec założenia obronnego wzniesionego na planie owalu miał średnicę u podstawy około 30 m, u góry 6-10 m i wysokość 3-4 m. Brak informacji o umocnieniach.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

Stanowisko archeologiczne było znane przed 1945 r. W 1936 r. w Altschlesische Blätter ukazała się wzmianka o badaniach urzędowych grodziska stożkowatego w Gruszowie (Birkholz).

W ramach akcji weryfikacyjno-poszukiwawczej Archeologicznego Zdjęcia Polski stanowisko było badane powierzchniowo w 1983 r. przez zespół w składzie: Mariusz Len i Wiesław Rośkowicz. W 2015 r. Krzysztof Czarniak i Witold Waniek przeprowadzili na zlecenie NID oględziny obiektu w ramach akcji  tzw. weryfikacji wpisów do rejestru zabytków. Badacze stwierdzili, że grodzisko jest częściowo zniszczone przez późniejsze inwestycje. Według nich prawdopodobnie na kopcu wzniesiono obiekt architektury parkowej(?). Świadczą o tym nowożytne cegły widoczne na powierzchni oraz fragment muru. Badacze sugerują przeprowadzenie badań sondażowych w celu stwierdzenia jaka była rzeczywista funkcja obiektu.

Zabytek jest dostępny.

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 21.03.2022