Historia

Gródek stanowił rycerską strażnicę strzegącą dóbr Tyderyka ze Skarlina, który w 1339 roku otrzymał od wielkiego mistrza krzyżackiego nadanie na prawie chełmińskim w rejonie Sampławy. Grodzisko w Sampławie znane jest w miejscowej tradycji pod nazwą Góra Św. Jana – od niewielkiej kaplicy, która pod tym wezwaniem została wybudowana w XIX wieku na majdanie. Po raz pierwszy grodzisko zostało opisane przez G. Liecka. W 1897 roku stanowisko zostało ujęte w zestawieniu grodzisk sporządzonym przez Muzeum Prowincjonalne w Gdańsku. W swoich przedwojennych opracowaniach wspomina o nim S. Kujot (1913 rok) i W. Łega (1923 rok). W 1968 roku, z ramienia Instytutu Archeologii i Etnografii UMK w Toruniu, wykonane zostały na stanowisku badania sondażowe, które potwierdziły jego późnośredniowieczną chronologię oraz funkcjonowanie na majdanie murowanej kaplicy.

Opis

Gródek ma kształt regularnego stożka, o niewielkim lekko zaklęśniętym, owalnym majdanie. Na granicy styku z wysoczyzną morenową znajduje się płytkie zagłębienie będące najprawdopodobniej pozostałością fosy. W stosunku do otaczających je dolin, gródek wznosi się na wysokość ok 12 m.

Stanowisko znajduje się ok. 250 m na zachód od rozjazdu dróg Toruń – Iława, Toruń – Olsztyn i ok. 100 m na zachód od koryta rzeki Sandeli. Stanowi dość wyraźną dominantę dobrze widoczną od strony drogi. Na południe od grodziska znajduje się gotycki kościół pochodzący z ok. 1330 roku. Stanowisko jest dostępne i funkcjonuje jako nieużytek. 

Oprac. Hanna Mackiewicz, OT NID w Olsztynie, 25.07.2025 r.