Historia obiektu

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1423 r.(Cleyn Elgot, później Klein Ellgut, Klein Ellgot, Klein Ellguth) i dotyczy lokacji na prawie niemieckim, co nie oznacza, że miejscowość nie istniała wcześniej. Właścicielem był wówczas Johann von Sternberg, zwany Junghans. Około 1500 r. jako właściciele są wymieniani Nikel Skal z Ligoty Wielkiej i Jost von Czedlitz z Meienwalde. W 1520 r. Ligota Mała była wsią książęcą Podiebradów. W latach 1648-1994 należała do książąt oleśnickich. Od 1885 r. majątek stał się dobrem lennym następcy tronu Cesarstwa Niemieckiego i Królestwa Prus.

Według Dominika Nowakowskiego relikty siedziby pańskiej uległy znacznemu zniszczeniu około połowy XIX w., gdy zniwelowano kopiec, a ziemi, z której go usypano użyto do zasypania fosy.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko archeologiczne jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Równiny Oleśnickiej, około 300 m na południowy wschód od centrum wsi i około 50 na północ od stawu.

Opis stanowiska:

Założenie obronne jest znacznie zniszczone. Pierwotnie składało się z kopca i szerokiej fosy. Brak informacji o umocnieniach i elementach zagospodarowania majdanu.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

W latach 1905 i 1942 dokonano przypadkowych odkryć, które zgłoszono służbom konserwatorskim. Przed 1930 r. obiekt badał powierzchniowo Max Hellmich. Do 1945 r. znaleziono liczne ułamki ceramiki, przęślik, kości, przedmioty metalowe, w tym, klucze siekiery, noże, groty strzał, szydła. Odnalezienie w trakcie badań powierzchniowych tak zróżnicowanego asortymentu zabytkowego wynika ze zniszczenia kopca, w którym przedmioty te były zdeponowane w warstwie kulturowej i/lub w obiektach.  Przed 1945 r. grodzisko datowano na wczesne średniowiecze. Od lat 30. XX wieku geodeci oznaczali stanowisko na mapach w skali 1:25000 jako Kultur Denkmal Burgwall (K.D.).

W 1993 r. w ramach realizacji weryfikacyjno-poszukiwawczej akcji Archeologicznego Zdjęcia Polski dla obszaru 79-31 zespół w składzie: Leszek Berduła, Czesław Francke i Olena Prus, odnalazł(?) grodzisko uważane za całkowicie zniszczone i opracował dla niego kartę ewidencyjną stanowiska archeologicznego. W trakcie badań AZP znaleziono 17 ułamków późnośredniowiecznej ceramiki.

Dostępność obiektu dla zwiedzających: Zabytek jest dostępny.

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 15-07-2020 r.