Historia obiektu

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1245 r. z bulli Innocentego IV. Papież potwierdził w tym dokumencie posiadłości biskupstwa wrocławskiego, wśród których znalazła się wieś Solnici. W akcie lokacyjnym Bierutowa i 20 okolicznych wsi z 1266 r. wymieniono wieś Zölgnik. Nie rozróżniano wówczas Solnik Wielkich i Małych. Nastąpiło to na początku XIV w. - 1300 r. - Czolnik maiori. Późniejsze nazwy wsi: 1323r. - Gross Czolnik, 1421/25 – maiori Czulnik, 1423 r. – maiori Zöllnig.

Do 1810 r. Solniki Wielkie były wsią biskupią. Po sekularyzacji majątków kościelnych właścicielem dóbr stał się Królewski Urząd Skarbowy w Namysłowie. W 1918 r. majątek podzielono na 74 części i sprzedano je mieszkańcom.

Grodzisko w Solnikach Wielkich jest prawdopodobnie pozostałością siedziby zarządcy dóbr biskupich. W archeologicznym czasopiśmie Altschlesische Blätter z 1936 znalazła się wzmianka o znalezisku ułamków ceramiki na wzniesieniu z reliktami wieży mieszkalnej – Turmberg.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko archeologiczne jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Równiny Olesnickiej, na południowy zachód od Oleśnicy, na zachód od Bierutowa, w północno-zachodniej części wsi. Na północ od obiektu płynie rzeka Smolna, w pobliżu jest zlokalizowany dawny młyn wodny.

Opis stanowiska:

Założenie wzniesiono na planie owalu o średnicy u podstawy 23 x 27 m, u góry 16,5 x 20 m. Wysokość nasypu wynosi 1,5-2 m. Otacza go fosa, najlepiej zachowana w części północnej. Jej szerokość w tym miejscu to około 7,5 m. Pozostała część fosy jest zasypana. Od wschodu na kopiec wiedzie grobla.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

Sprzed roku 1945 pochodzą informacje o znaleziskach z Solnik Wielkich, publikowane w czasopiśmie Alschlesische Blätter. W latach 60. XX wieku badania powierzchniowe przeprowadził Konserwator Zabytków Archeologicznych, w 1975 r. - Antoni Pawłowski. W latach 1977 i 1978 miały miejsce inspekcje konserwatorskie Tadeusza Kaletyna. W roku 1974 r. zespół w składzie: Eugeniusz Cnotliwy, Tadeusz Nawrolski, Ryszard Rogosz przeprowadził badania wiertnicze. W trakcie tych badań ustalono, że w północnej części majdanu był zlokalizowany murowany budynek, który po krótkotrwałym okresie użytkowania, spalił się. W jego miejscu wzniesiono nowy obiekt, również murowany. W czasie funkcjonowania nowego budynku na zewnątrz fosy usypano wał. W trakcie badań w 1974 r. znaleziono ułamki ceramiki stalowoszarej, typowej dla późnego średniowiecza.

Dostępność obiektu dla zwiedzających: Zabytek dostępny.

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 23.04.2020