kurhan, Rejowiec-Kolonia
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
photo

Kopiec ziemny zwany „Mogiłą Szwedzką“ stanowi ważny element w krajobrazie Pagórów Chełmskich i miejscowości.

Usytuowanie i opis

Zabytek o nazwie „Mogiła Szwedzka“  lub „Mogiłka“ jest zlokalizowany  we wschodniej części miejscowości, ok. 0,5 km na północny wschód od zwartej zabudowy osady, ok. 60 m na północny zachód w linii prostej od szosy z Krasnegostawu do Chełma, na polach ornych. Położony jest na obszarze falistym, w strefie poza dolinami rzecznymi. 

Opis stanowiska: Kopiec zajmuje powierzchnię około 0,2 ha. Zachował się do wysokości względnej ok. 3 m. Jego średnica u podstawy wynosi około 25 m. Nosi on ślady po wkopach. Obiekt jest zadbanym nieużytkiem, porośniętym drzewami, w których przeważa modrzew, na obrzeżach krzewami.  W centralnej części kopca stoi wysoki metalowy krzyż z napisem: PAMIĘCI POLEGŁYM POWSTAŃCOM 1863. 

Historia

Kopiec ziemny do literatury archeologicznej wprowadził w 1961 r. Stanisław Skibiński. W tym samym roku obiekt został uznany za zabytek i określony jako mogiła kurhanowa, a jej chronologię wyznaczono wstępnie na średniowiecze. Jan Gurba datuje stanowisko na wczesne średniowiecze. W 1973 r. Jerzy Gąsowski i Andrzej Kempisty również określili chronologię kopca na wczesne średniowiecze. Podczas weryfikacji terenowej przeprowadzonej w 1984 r. przez Edmunda Mitrusa i Bogusława Okupnego, badacze poddali w wątpliwość funkcję obiektu jako kurhanu. Stwierdzili, że oprócz tej możliwości oceny, mogą wchodzić w rachubę jeszcze dwie inne. Być może jest to grodzisko stożkowate lub mogiła zmarłych po epidemii w XIX w. Według miejscowej ludności jest to mogiła zbiorowa lub powstańczy cmentarz poległych w potyczkach pod Rejowcem w 1863 r. W mogile pochowano prawdopodobnie dwóch oficerów, kilku szeregowców powstańców i kilkunastu Rosjan.

Stan i wyniki badań archeologicznych

Badania powierzchniowe w ramach Archeologicznego Zdjęcia Polski wykonał w 1990 roku Andrzej Bronicki. Zabytek został określony jako kurhan bez bliższej chronologii.
Zabytek nie był objęty archeologicznymi badaniami wykopaliskowymi. 

Zabytek dostępny dla zwiedzających.

oprac. Ewa Prusicka, OT NID Lublin, 22-01-2019 r.

Bibliografia

  • Skibiński S., Zabytki archeologiczne powiatu chełmskiego, „Ziemia Chełmska”, Lublin 1961, s. 149.
  • Skibiński S., Zabytki powiatu chełmskiego (Katalog – inwentarz), cz. I, Archeologia, Chełm 1964, poz. 712 (mps w archiwum Muzeum Okręgowego w Chełmie). 
  • Skibiński S., Obiekty archeologiczne z terenu powiatu Chełm w opisach archiwalnych, „Wiadomości Archeologiczne”, t. XXXV, 1970, z. 1, s. 115
  • Gurba J., Z problematyki osadnictwa wczesnośredniowiecznego na Wyżynie Lubelskiej, „Annales UMCS”, 1965, Vol.20, sec. F, s. 56, ryc. 6
  • Gąssowski J., Kempisty A., Przewodnik archeologiczny po Polsce, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1973, s. 15
  • Mitrus E.., Okupny B, Wstępna inwentaryzacja kurhanów na obszarze województwa chełmskiego. Maszynopis dokumentacji PKZ. Lublin 1984, T. III  (maszynopis w archiwum WKZ Delegatura w Chełmie).

Informacje ogólne

  • Rodzaj: stanowisko sepulkralne
  • Chronologia: średniowiecze wczesne
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Rejowiec-Kolonia
  • Lokalizacja: woj. lubelskie, pow. chełmski, gmina Rejowiec - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy