Stanowisko archeologiczne nr 4 - osada wielokulturowa, Zwanowice
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Stanowisko archeologiczne nr 4 - osada wielokulturowa

Zwanowice

epoka kamienia neolit, okres średniowieczny XIII w.
photo

Osada wielokulturowa w Zwanowicach zamieszkiwana przed około 4500 lat przez ludność kultury pucharów lejowatych (neolit) oraz później w IV w n.e. użytkowana jako osada hutnicza przez ludność kultury przeworskiej w okresie rzymskim (faza D) jest archeologicznym reliktem informującym współczesnych o pradziejach Śląska. Jest ważnym materialnym źródłem pomnażającym naszą wiedzę o pradziejach tego regionu.

Historia

Stanowisko zostało odkryte podczas badań powierzchniowych wykonanych w 1975 r. przez Z. Burdukiewicza i St. Pazdę z Uniwersytetu Wrocławskiego, a zweryfikowane w 1987 r. (systemem Archeologicznego Zdjęcia Polski) przez P. Kubowa z Muzeum Piastów Śląskich.  W 1992 r. prospekcję powierzchniową przeprowadzili K. Macewicz i M.Krawczyk archeolodzy Biura Dokumentacji Zabytków w Opolu. Wyniki w/w badań pozwalają na określenie chronologii stanowiska na młodszą epokę kamienia - neolit, fazę D okresu rzymskiego (kultura przeworska) i okres wczesnego średniowiecza (XIII wiek). 

Opis

Usytuowanie zabytku: obiekt zlokalizowany jest na gruntach około 1200 m na południe od szosy ze Zwanowic  do Brzegu, około 1000 m na zachód od kościoła we wsi. Być może w czasach starożytnych i we wczesnym średniowieczu w/w szosa była duktem, którym prowadził szlak handlowy po południowej stronie Odry, od Opola przez grodzisko Wronów - Zawadno do Brzegu i Wrocławia, przez obszar, który wówczas porośnięty był lasem.

Opis stanowiska: osada wielokulturowa położona jest na polach ornych rozciągających się na rozległym piaszczystym wyniesieniu, na działce gruntowej nr 348. W obszarze stanowiska odkryto tylko ślady osadnictwa neolitycznego i wczesnośredniowiecznego. Natomiast obszar użytkowany był głównie przez ludność kultury przeworskiej w okresie rzymskim jako hutnicza osada produkcyjna. Relikty pradziejowych jam związanych produkcją żelaza i osadniczych zalegają pod warstwą orną. Artefakty archeologiczne zostały odkryte na powierzchni pól. 

Stan i wyniki badań archeologicznych: stanowisko archeologiczne, osada wielokulturowa, było wielokrotnie badane powierzchniowo. Zostało ono odkryte podczas badań powierzchniowych w 1975 r. przez St. Pazdę i J. Burdukiewicza. Znaleźli oni kilkadziesiąt fragmentów ceramiki kultury przeworskiej datowanej na późny okres rzymski oraz kilka kawałków żużli dymarkowych. Zarejestrowane jako Zwanowice stan. C.  W 1987 r. w ramach badań Archeologicznego Zdjęcia Polski powierzchniową penetrację pól przeprowadził Piotr Kubów. Znalazł on kilkadziesiąt fragmentów naczyń glinianych i kilkanaście żużli żelaznych. Odkryte zabytki prof. Stanisław Pazda datował na neolit (kultura pucharów lejowatych), okres rzymski – faza D (kultura przeworska) i okres wczesnośredniowieczny. W okresie rzymskim na stanowisku odbywała się produkcja żelaza. Podczas weryfikacyjnych badań powierzchniowych wykonanych w 1992 r. archeolodzy Biura Dokumentacji Zabytków w Opolu K. Macewicz i M. Krawczyk znaleźli kilkanaście fragmentów pradziejowych i średniowiecznych naczyń glinianych.  Stanowisko jest niszczone głęboką orką.

Stanowisko położone jest na gruntach prywatnych. Teren ogólnie dostępny.

Oprac. Krzysztof Spychała, NID OT Opole

Bibliografia

  • Pazda S., Sprawozdanie z badań powierzchniowych przeprowadzonych na terenie byłego powiatu brzeskiego w 1975 roku [w:] Śląskie sprawozdania Archeologiczne, t. XVIII, 1976, s.84-85;
  • Macewicz K., Wuszkan S., Archeologiczne prace konserwatorskie na Opolszczyźnie w latach 1973-1975 [w:] Opolski Rocznik Muzealny, t. VIII, 1985, tabela s. 219 (jako Zwanowice st. C); 
  • Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Opolu: teczka rejestru nr A-868/89; Karta Ewidencji Stanowiska Archeologicznego Zwanowice nr 4, AZP 14/86-33; zbiór zabytków i księga inwentarzowa poz. nr 1797, poz. nr 2862, poz. nr 3588
     

Informacje ogólne

  • Rodzaj: osada
  • Chronologia: epoka kamienia neolit, okres średniowieczny XIII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Zwanowice
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. brzeski, gmina Skarbimierz
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy