kościół filialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny, Stare Objezierze
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

kościół filialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny

Stare Objezierze

photo

Typowa dla regionu budowla granitowa z okresu przejściowego pomiędzy romanizmem a gotykiem, z masywem wieżowym szerszym od korpusu nawowego. Zachowany starannie wykonany detal, a we wnętrzu późnobarokowe wyposażenie (ołtarz ambonowy).

Historia

Kościół powstał w 2. poł. XIII w. Wzniesiono wówczas z kostki granitowej mury obwodowe świątyni z masywem wieżowym sięgającym wysokością do kalenicy dachu nawy oraz z zakrystią przylegająca do południowej ściany prezbiterium. Górna część wieży była prawdopodobnie zbudowana była z drewna. W 1317 r. margrabia brandenburski Waldemar nadał osiedle nad jeziorem Objezierze miastu Chojna. W 1391 r. powstała parafia w Starym Objezierzu. W tym czasie wieś pozostająca w granicach Nowej Marchii Brandenburskiej była lennem rycerskim. Około 1540 r. kościół został przejęty przez ewangelików. W końcu XVI w. powstała figuralna dekoracja sztukatorska na ścianach prezbiterium. W początkach XVII w. całość gruntów wsi przeszła w posiadanie domeny książęco-elektorskiej, a patronat nad kościołem przejęli panujący. Od 1659 r. Stare Objezierze było filią parafii ewangelickiej w Nowym Objezierzu. W 1. poł. XVIII w. wykonano zachowany do dziś ołtarz ambonowy. W 1910 r. zbudowano ceglaną górną część wieży. 8.11.1946 r. kościół został poświęcony jako rzymskokatolicki pod dzisiejszym wezwaniem. Obecnie należy do parafii w Klępiczu. 

Opis

Kościół położony w południowej części wsi po wschodniej stronie biegnącej południkowo głównej drogi wiejskiej, w obrębie dawnego cmentarza. Orientowany. Wczesnogotycki, jednonawowy, z poprzecznie założonym szerszym od nawy masywem wieżowym równym szerokością nawie, z wydzielonym, prosto zamkniętym prezbiterium oraz dobudowaną do niego od północy małą zakrystią. Od strony zachodniej nad korpusem nawowym góruje masyw wieżowy, nakryty czterospadowym dachem z sygnaturką o spiczastym, ostrosłupowym hełmie. Korpus nawowy i prezbiterium – nakryte osobnymi dachami dwuspadowymi, zakrystia – daszkiem pulpitowym.
Korpus nawowy i prezbiterium wzniesione z kostki granitowej układanej w regularnych warstwach, nadbudowana część wieży (powyżej okapu dachu korpusu) z cegły fabrycznej w kolorze żółtym. Dachy masywu wieżowego, korpusu nawowego i zakrystii pokryte dachówką karpiówką, sygnaturka wieży – blachą.
W zachodniej elewacji wieży zachowany dwuuskokowy, ostrołukowo zamknięty portal głównego wejścia. Neoromańska, górna część wieży rozczłonkowana wysokimi, półkoliście zamkniętymi blendami – pięcioma w elewacji zachodniej i trzema w każdej z bocznych elewacji, a także położonymi powyżej wąskimi otworami oraz mniejszymi blendami zamkniętymi półkoliście i okrągłymi. Najwyższa kondygnacja wieży oddzielona gzymsem, przepruta półkoliście zamkniętymi otworami dzwonnymi – czterema w każdej z dłuższych elewacji i po jednym w elewacjach bocznych. Całość zwieńczona fryzem arkadkowym. Okna korpusu nawowego i prezbiterium neogotyckie, silnie wydłużone, zamknięte ostrołukowo. W elewacji wschodniej zachowana pierwotna artykulacja. W dużej, ostrołukowo zamkniętej blendzie osadzone trzy wąskie, ostrołukowo zamknięte oryginalne okna o uskokowych ościeżach. Środkowy otwór wyższy od bocznych. W szczycie niewielkie ostrołukowe blendy - trzy rozmieszczone tuż nad blendą z oknami oraz trzy w górnej części. W elewacji południowej, tuż przy wschodnim narożniku czytelne relikty rozebranej zakrystii. Wnętrza nawy i prezbiterium rozdzielone masywnym łukiem tęczowym, nakryte belkowym stropem. W prezbiterium zachowany późnobarokowy ołtarz – pierwotnie ambonowy, bogato zdobiony snycerką.

Obiekt dostępny po uprzednim zgłoszeniu do ks. proboszcza w Klępiczu.

Oprac. Maciej Słomiński OT NID Szczecin, 28-12-2015 r.

Bibliografia

  • Świechowski Z., Architektura granitowa Pomorza Zachodniego w XIII w., Poznań 1950
  • Voss G., Die Kunstdenkmäler der Provinz Brandenburg, tr. VII, cz. 1., Der Kreis Königsberg Nm., Berlin 1928, s. 186-190
  • Karta zabytku architektury i budownictwa, opr. H. Wieczorkiewicz, 1994 r., mps w WUOZ Szczecin

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 2. poł. XIII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Stare Objezierze
  • Lokalizacja: woj. zachodniopomorskie, pow. gryfiński, gmina Moryń - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy