willa Pod Wykrotem, Zakopane
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

willa Pod Wykrotem

Zakopane

photo

Willa została wzniesiona w l. 1905-1906, reprezentuje skromniejszą formę willi Witkiewiczowskiej, ale z pełnym zakresem form dekoracyjnych.
Willę wybudował Jan Ustupski „Kubeczek” w l. 1905-1906 dla Bronisławy z Łapczyńskich Kondratowiczowej (1854-1949), żony Hieronima Kondratowicza (1846-1923), autora pierwszego polskiego podręcznika pt. Górnictwo (1903). Projektantem willi „Pod Wykrotem” była podobno sama fundatorka, ale niewątpliwie ostateczna forma architektoniczna obiektu jest dziełem Stanisława Witkiewicza. Meble projektował i wykonał Wojciech Brzega.

Historia

Początkowo budynek spełniał funkcję willi letniskowej. W 1923 r., po śmierci męża, Bronisława Kondratowiczowa sprowadziła się do Zakopanego na stałe. Po jej śmierci, w 1949 r., w willi zamieszkały Siostry Służki Najświętszej Maryi Panny Niepokalanej, których zgromadzeniu obiekt zapisała. Dzięki troskliwej opiece budynek dotrwał do czasów współczesnych bez większych zmian w formie architektonicznej i wystroju. W l. 1991- 1992 przeprowadzono remont konserwatorski obiektu pod nadzorem Muzeum Tatrzańskiego, a w latach późniejszych zmodernizowano ogrzewanie.

Opis

Willa usytuowana jest na pd. zboczu Gubałówki, poniżej d. Drogi Junaków (ob. Al. Powstańców Śląskich), z dala od innych zabudowań. Otoczona jest ogrodem oraz drzewami. Zwrócona elewacją frontową w kierunku pd.-zach. Budynek prezentuje skromniejszą formę willi Witkiewiczowskiej, ale z pełnym zakresem form dekoracyjnych. Willa założona na nieregularnym rzucie, utworzonym z dwóch prostokątów przylegających przeciwnymi bokami. Bryła rozczłonkowana. Obiekt parterowy, przekryty półszczytowym dachem z „wyględem” w połaci frontowej oraz półszczytowym daszkiem nad ryzalitem werandy. Od frontu przeszklona weranda oraz ganek. W szczytach przeszklone balkony. Willa drewniana, konstrukcji zrębowej, posadowiona na podmurówce z kamienia łamanego, o zwiększającej się wysokości w kierunku pd. (ze względu na spadek terenu). Więźba dachowa krokwiowo-jętkowa, dach kryty gontem.
Elewacje niesymetryczne, o proporcjach charakterystycznych dla budynku parterowego z mieszkalnym poddaszem. W elewacji frontowej, w osi skrajnej przeszklona weranda, nakryta półszczytowym daszkiem, w szczycie którego detal w formie „słonecka”. Okna werandy zwieńczone łukiem półokręgu, z bogatym detalem architektonicznym. Ponadto w elewacji frontowej, w strefie parteru odkryty ganek z drewnianą, płycinową balustradą z rzeźbionymi filunkami. Szczyty dachowe zdobione „słoneczkami”. Okna w elewacjach dwu- i trzykwaterowe. Drzwi wejściowe klepkowe, kołkowane. Wewnątrz drewniane stropy belkowe. W salonie sosręb zdobiony motywami „zakopiańskimi” i z datą budowy – 1906. Zachowane pierwotne piece z kafli oraz część mebli projektowanych przez Wojciecha Brzegę.
Obiekt dostępny z zewnątrz

Oprac. Olga Dyba, NID OT w Krakowie, 06-09-2017 r.

Bibliografia:

  • Moździerz Z., Szlak stylu zakopiańskiego. Przewodnik. Zakopane 2014.
  • Wnuk W., Ku Tatrom. Warszawa 1970, (Chałupa Pod Wykrotem).
  • Moździerz Z., Styl zakopiański w architekturze, [w:] Regionalizm – regiony – Podhale: materiały z sesji naukowej (Zakopane 4-6 grudnia 1993 r.), red. J. M. Roszkowski, Zakopane 1995. 

Informacje ogólne

  • Rodzaj: willa
  • Chronologia: 1905 - 1906
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Droga na Szymaszkową 4, Zakopane
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. tatrzański, gmina Zakopane
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy