cmentarz żydowski, Kęty
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Kirkut należy do najlepiej uporządkowanych i odrestaurowanych cmentarzy żydowskich w Polsce. W czasie restauracji nadano mu charakter parkowo-ogrodowy. Zachowane nagrobki mają znaczne wartości artystyczne. Cmentarz jest ważnym elementem krajobrazu kulturowego Kęt.

Historia

Kirkut założony został w 1892 r.  na granicy Kęt i wsi Witkowice. Było to miejsce pochówku dla żydów reformowanych. W czasie okupacji hitlerowskiej i w latach 50. XX w. cmentarz został zdewastowany. Odrestaurowano go i uporządkowano w 4 ćw. XX w. z inicjatywy byłego mieszkańca Kęt, Amerykanina Henry’ego Kannera przy współpracy ks. Ryszarda Honkisza, Zbigniewa Honkisza i architektów Barbary i Szymona Zinów (m.in. poustawiano zachowane płyty nagrobne, odbudowano do przedpogrzebowy, odnowiono ogrodzenie, ustawiono pomnik z menorą, posadzono ozdobną roślinność). Obecnie cmentarz jest nieczynny.

Opis

Kirkut położony jest w północno-wschodniej części miasta. Założony został na nieregularnym planie zbliżonym do wydłużonego prostokąta i zajmuje obszar o powierzchni 0.2 ha. Otoczony jest ceglanym, potynkowanym murem przy którym usytuowany jest dom przedpogrzebowy (dom oczyszczenia – Beit Tahara). Na osi dwuskrzydłowej bramy z żelaznych prętów znajduje się szeroka wyżwirowana aleja, która łączy się z alejkami bocznymi. Na zamknięciu alei usytuowany jest taras  podparty murem z fragmentami zniszczonych macew na którym ustawiona jest kamienna stela z mosiężną menorą (siedmioramiennym świecznikiem, symbolem narodu żydowskiego). Na cmentarzu zachowało się ok. 40 kamiennych macew zakończonych łukami pełnymi, wklęsło-wypukłymi lub dwuspadowo i kilka granitowych obelisków z inskrypcjami rytymi alfabetem hebrajskim. Alejki cmentarne obsadzone są gęsto krzewami ozdobnymi i drzewami iglastymi.

Zabytek dostępny. Możliwość zwiedzania po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym – tel.   601 973 193

oprac. Tadeusz Śledzikowski, OT NID w Krakowie, 13-05-2015 r.

Bibliografia

  • Burchard P., Pamiątki i zabytki kultury żydowskiej w Polsce, Warszawa 1990, s. 200.
  • Śledzikowski T., Zabytkowe cmentarze i mogiły w Polsce. Województwo- bielsko-bialskie, Warszawa 1995, s. 79-80.
  • strona internetowa - www.sztetl.org.pl
 

Informacje ogólne

  • Rodzaj: cmentarz żydowski
  • Chronologia: 1892 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Kęty
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. oświęcimski, gmina Kęty - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy