Dwór - Zabytek.pl
Adres
Motycz, 326
Lokalizacja
woj. lubelskie,
pow. lubelski,
gm. Konopnica
Historia
Pierwsze wzmianki o miejscowości Motycz pochodzą z 1317 roku, gdy należała do Dzierżka i Ostasza z Bejsc. W XVIII wieku istniały na tym terenie budynki folwarczne. Inwentarz z 1726 roku odnotowuje m.in. dwór otoczony drewnianym parkanem, do którego wjeżdżało się drogą od strony Lublina, przez wrota zbite z tarcic. Budynek był parterowy, zbudowany z drewna sosnowego (w owym czasie wymagał pilnego remontu). W XIX wieku, gdy dobra i folwark w Motyczu należały do klasztoru pp wizytek lubelskich, także istniał budynek dworski. Z planu majątku (1866 roku) wynika, że jego lokalizacja nie pokryta się z obecnie istniejącym budynkiem (dworem).
Historia murowanego dworu związana jest z 1909 rokiem, kiedy to Lubelskie Towarzystwo Ziemskie sprzedało Izabeli i Adamowi Malhomme działkę Motycz Dwór o powierzchni 362 mórg 155 prętów za sumę 108 000 rubli. Nowi nabywcy wznieśli tu murowany dworu (widoczny na planach sporządzonych dla folwarku Motycz w 1918 roku, według stanu z 1909 roku). Natomiast już w 1912 roku nieruchomość nabyło Towarzystwo Akcyjne „Motycz Hodowla Nasion Buraczanych. Zjednoczone Cukrownie K. Buszczyński M. Łążyński”, działające do końca II wojny światowej. W imieniu tej firmy występowali wówczas hr. Edmund Scipio del Campo i Bohdan Broniewski.
Wiadomo, że w 1915 roku (po bitwie pod pobliskim Jastkowem), w dużej sali dworu urządzony został szpital. Jedna z miejscowych tradycji głosi też, że w Motyczu zatrzymał się na postój ze swoim wojskiem marszałek Józef Piłsudski. W 1946 roku majątek przeszedł na rzecz Skarbu Państwa, po czym urządzono w nim Przedsiębiorstwo Produkcji Rolnej w Motyczu. W dworze mieściła się wówczas m.in. trzyklasowa szkoła, punkt biblioteczny, klub Ruchu i świetlica zakładowa. Następnie obiekt przeszedł w ręce rodziny Kaczorowskich i został gruntownie wyremontowany w latach 1987-1991. W 1998 roku właściciele otrzymali nagrodę I stopnia Ministra Kultury i Sztuki. W ostatnim czasie obiekt przeszedł w ręce Anny i Piotra Leńczuków (pełni funkcje mieszkalne).
-
Motycz, dwór, widok na fasadę od pd.-wsch., stan na czerwiec 2025 r., fot. Anna Terlecka -
Motycz, dwór, widok na elewację boczną wsch., stan na czerwiec 2025 r., fot. Anna Terlecka
-
Motycz, dwór, widok na elewację tylną od pn., stan na czerwiec 2025 r., fot. Anna Terlecka
-
Motycz, dwór, widok na elewację boczną zach., stan na czerwiec 2025 r., fot. Anna Terlecka
Opis
Obiekt usytuowany na wzniesieniu, na terenie silnie zadrzewionym. Wydłużona działka otoczona metalowym ogrodzeniem na podmurowaniu z murowanymi słupami. Przed dworem okrągły gazon z podjazdem. Obiekt wolnostojący, fasadą zwrócony na pd. Wzniesiony z cegły, otynkowany. Założony na planie prostokąta, dwutraktowy, trój- i dwudzielny; jednokondygnacyjny z użytkowym poddaszem, podpiwniczony. Dach dwuspadowy przykryty dachówką cementową barwioną. Wszystkie elewacje na cokole, zwieńczone uproszczonym belkowaniem, ujęte pilastrami na narożach. Na osi - w fasadzie wydatny portyk, przy elewacji tylnej taras o balustradzie tralkowej z zejściem do poziomu terenu; obok zejście do piwnic. Portyk poprzedzony dekoracyjnymi schodami, wsparty na czterech filarach z tarasem zabezpieczonym balustradą; powyżej rozbudowana facjata z wejściem do części poddasza, flankowana pilastrami, zwieńczona uskokowym szczytem złożonym z czterech postumentów (skróconych filarów) połączonych murkami. W elewacji bocznej zachodniej na osi dwukondygnacyjna przybudówka z tarasem zabezpieczonym balustradą tralkową; stąd wejście do sieni z dwubiegową klatką schodową. Elewacja wschodnia trójosiowa z dekoracyjnym szczytem artykułowana pilastrami; na osi parteru w niszy zamkniętej konchą rzeźbiona postać kobieca; podobne w przybudówce od zachodu. Układ wnętrza z tendencją do symetrii. W części zachodniej, pomiędzy traktami niewielkie schody kręte. Kostium stylowy w całym obiekcie konsekwentnie nawiązujący do zgeometryzowanej secesji wiedeńskiej (dekoracyjne fazowanie naroży filarów i pilastrów, zastosowanie płycinowych trzonów oraz uszakowatych płycin, charakterystyczne stopniowanie wysokości dominujących postumentów w szczycie fasady).
Zabytek dostępny z zewnątrz. Obiekt nie posiada rozwiązań architektonicznych umożliwiających dostęp osobom niepełnosprawnym.
Oprac. Anna Sikora - Terlecka, OT NID w Lublinie, 23-06-2025 r.
Rodzaj: dwór
Materiał budowy:
ceglane
Styl obiektu: nieznany
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_06_BK.4919, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_06_BK.343681
Zobacz także w najbliższej okolicy
10 obiektów
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu ślad osadniczy, st. 13
Motyczślad osadniczy, st. 13
10Pokaż wszystkie