Historia

Kościół został wybudowany w latach 1903-1908 według projektu Józefa Pomian-Pomianowskiego, w stylu eklektycznym, z przewagą cech neorenesansowych i neobarokowych. Inicjatorem budowy był ks. Stanisław Zapałowski. 26 sierpnia 1910 roku nastąpiła konsekracja świątyni. Na przełomie lat 60. i 70. XX wieku przeprowadzono remont wieży i dachu. W latach 1986-1988 wymieniono więźbę dachową wraz z pokryciem. W 1998 roku wymianie uległa część stolarki okiennej. W 2000 roku przeprowadzono konserwację ołtarza św. Antoniego. W latach 2018-2019 wykonano nowe tynki na elewacjach, poddano konserwacji uszkodzone detale i gzymsy oraz przebudowano instalacje. Zagospodarowano także teren działki kościelnej oraz wyremontowano ogrodzenie. 

Opis

Świątynia jest położona na trójkątnej ogrodzonej działce, usytuowanej w centrum miejscowości. Obiekt został wzniesiony jako trójnawowy kościół typu bazylikowego, o monumentalnej rozczłonkowanej bryle, na planie krzyża łacińskiego, z pięciobocznym prezbiterium otoczonym obejściem. Nawa główna jest nakryta dachem dwuspadowym, nad nawami bocznymi znajdują się dachy pulpitowe. Połacie dachów nad transeptem są zwieńczone naczółkami. Na skrzyżowaniu nawy z transeptem znajduje się sygnaturka. W części północnej, na osi fasady, usytuowana jest wieża zwieńczona sześciobocznym hełmem z latarnią. Prezbiterium jest nakryte dachem dwuspadowym. Nad przylegającymi do prezbiterium dobudówkami znajdują się dwa symetrycznie rozmieszczone czworoboczne daszki w formie hełmów, zwieńczone wieżyczkami. Świątynia została wybudowana w technologii tradycyjnej, z cegły, z domieszką kamienia wapiennego, na zaprawie cementowo-wapiennej. Dach jest pokryty blachą miedzianą. Nad nawą i transeptem znajdują się sklepienia krzyżowe. Prezbiterium jest sklepione kolebkowo. Elewacje są licowane tynkiem. W dolnej partii ścian znajduje się kamienny cokół. Artykulację elewacji wyznaczają otwory okienne zamknięte łukiem oraz prostokątne okna dobudówek bocznych przylegających do prezbiterium.

W elewacji frontowej (północnej) znajduje się otwór wejścia głównego, usytuowany w ścianie wieży, na osi środkowej. Został on ujęty w dekoracyjny portal ramowany po bokach półkolumnami podtrzymującymi belkowanie, z usytuowanym powyżej trójkątnym naczółkiem. Nad wejściem mieści się okno typu triforium dzielone półkolumnami o jońskich głowicach. Górna partia wieży, usytuowana ponad dachem, jest sześcioboczna, z narożnikami podkreślonymi pilastrami. W elewacji tylnej (południowej), w dolnej partii znajduje się ściana ambitu, z otworem drzwiowym i dwoma otworami okiennymi. Powyżej usytuowane są ściany prezbiterium zwieńczone wysoką attyką. W attyce mieści się blenda okienna usytuowana ponad balustradą tralkową, ujęta w pilastry i zwieńczona trójkątnym naczółkiem. Rytm elewacji bocznych (wschodniej i zachodniej) podkreślają pilastry podtrzymujące belkowanie. W transepcie znajdują się okna typu biforium, z usytuowanym powyżej otworem typu oculus. Pod oknami mieszczą się gzymsy arkadkowe. Wewnątrz znajdują się historyczne elementy wyposażenia oraz cenne przykłady sztuki sakralnej, takie jak obraz św. Antoniego z 1568 roku, obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem w typie Hodegetrii Krakowskiej i Sacra Conversaziona, datowany na ok. 1500 rok oraz chrzcielnica z ok. 1600 roku. Ściany i sklepienia są pokryte freskami i malowidłami o wysokiej wartości artystycznej.

Oprac. Ewa Waryś, OT NID w Katowicach, 30.09.2025 r.