zbiorowa mogiła powstańców śląskich, Kielcza
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

zbiorowa mogiła powstańców śląskich

Kielcza

photo

Zbiorowa mogiła powstańców śląskich w Kielczy.

Historia

Według spisu ludności z 1910 r. w Kielczy mieszkało 1240 mieszkańców, z których 1126 mówiło w języku polskim, 10 w języku polskim i niemieckim a 101 – w niemieckim. W wyborach komunalnych 1919 r. na polską listę oddano 373 głosy (z 442), uzyskując 11 z 12 mandatów. Podczas plebiscytu w 1921 r. za Polską głosowało 581 osób, za Niemcami – 173 w tym 78 sprowadzonych emigrantów. W Kielczy działało „Towarzystwo Oświaty na Śląsku im. św. Jacka”, gniazdo Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (od marca 1921 r.) oraz komórka POW G. Śl. Mieszkańcy wsi wzięli udział w III powstaniu śląskim. 


W 1921 r. w mogile zbiorowej na cmentarzu w Kielczy pogrzebano szczątki pięciu powstańcow śląskich: Filipa Szwarca, Ryszarda Ogiewka, Franciszka Bieniaka, Wilhelma Pawełka oraz jednego nieznanego. Warto zaznaczyć, że Ryszard Ogiewka poległ w walkach pod Zębowicami, a Wilhelm Pawełek i Filip Szwarc pod Krośnicą. Inny powstniec Józef Nocoń zmarł po powstaniu w więzieniu w Strzelcach Opolskich. 
Warto dodać, że na cmentarzu w Kielczy pochowany jest również ks. Józef Wajda, proboszcz parafii w latach 1885-1923. Krzewiciel polskiej mowy i pieśni, a także inicjator Banku Ludowego w Strzelcach Opolskich. Ks. Wajda był również w latach 1908-1911 Posłem do Reichstagu (Sejm Rzeszy) w Berlinie (liczba posłów polskich w Reichstagu w latach 1871-1912 wahała się od 13 do 20, byli oni skupieni w Kole Polskim).

Opis

Mogiła zbiorowa powstańców śląskich znajduje się na cmentarzu w Kielczy. W mogile zbiorowej pogrzebano szczątki 5 powstańców śląskich. Pośrodku mogiły na niewielkim podwyżeszeniu znajduje się pionowo ustawiano prostokatna płyta z lastriko, do której przymocowana jest tablica z czarnego marmuru z następującą inskrypcją:

„WIECZNA CHWAŁA BOHATEROM / POLEGLYM W POWSTANIU ŚLĄSKIM / POD GÓRĄ ŚW. ANNY W ROKU / 1921 / 1. SZWARC PILIP 3. BIENIEK FRANC. / 2. OGIEWKA RYSZARD 4. PAWELEK WILH. / 5. NIEZNANY/ 

Obiekt dostępny dla zwiedzających.

Oprac. Joanna Banik, OT NID w Opolu, 02.07.2020 r.

Bibliografia

  • Encyklopedia Powstań Śląskich, Opole 1982.
  • Ryżewski W., Trzecie powstanie śląskie, Warszawa 1977. 
  • Teczka obiektu (karta ewidencyjna Pomnika Pamięci Narodowej, decyzja o wpisie do rejstru zabytków woj. oposkiego) [w:] zbiory WUOZ w Opolu
  • Wyglenda J., Plebiscyt i powstania śląskie, Opole 1966. 

Informacje ogólne

  • Rodzaj: cmentarz
  • Chronologia: 1921 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Kielcza
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. strzelecki, gmina Zawadzkie - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy