spichlerz, Narok
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Neorenesansowy budynek spichlerza stanowi element organizujący przestrzeń zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego w Naroku. Zachował charakterystyczną pierwotną formę, bryłę i skromny, płytki detal architektoniczny. Jest jednym z ostatnich zachowanych obiektów dawnego folwarku, sąsiadującego z malowniczym pałacem neogotyckim.

Historia

Budynek spichlerza jest dokumentem działalności von Wihelhausów, którzy w latach 60. i 70. XIX w. kazali wnieść budynki ustawione na zachodnim obrzeżu podwórza folwarcznego. W 2006 roku wyniku pożaru, zniszczeniu uległo wnętrze spichlerza. Obecnie popada on w ruinę.

Opis

Przedmiotowy spichlerz położony jest na terenie dawnego zespołu pałacowo-parkowego, zlokalizowanego w południowo-zachodniej części wsi. Usytuowany został na południe od pałacu, na działce stanowiącej zaplecze gospodarcze zespołu, w jej w południowo-zachodniej części. Dłuższym bokiem graniczy z jedną z głównych ulic wiejskich (obecną ul. Szkolną), wobec której zabytek położony został równolegle. Od strony północnej rozpoczynał ciąg trzech zabytkowych budynków gospodarczych, ustawionych dawniej kalenicowo przy drodze. Od południa spichlerz sąsiaduje z ustawionym do niego prostopadle i zamykającym założenie od tej strony długim budynkiem stodoły.

Obiekt wzniesiono z cegły pełnej i kamieni polnych (w dolnej części murów obwodowych) na rzucie wydłużonego prostokąta, wzdłuż osi północ-południe. Posiadał dwie kondygnacje oraz użytkowe poddasze. Bryła budynku zwieńczona była pierwotnie dachem siodłowym kryty dachówką, w połaci którego od strony wschodniej znajdowały się lukarny kryte daszkiem pulpitowym. Obecnie po pożarze zachowały się jedynie murowane szczyty, a tynk elewacyjny został całkowicie zniszczony. Elewacje pięcioosiowe (podłużne) i trzyosiowe (szczytowe) posiadały bardzo skromne opracowanie detalu. Osie wyznaczone otworami okiennymi piwnic oraz znajdującymi się powyżej oknami, ujęte są w płyciny sięgające do poziomu cokołu.

We wnętrzu obiektu, ogień strawił całkowicie stropy i dach, które pierwotnie charakteryzowały się prostą – o niewielkiej nośności – drewnianą konstrukcją. Pod północną częścią budynku znajdują się przesklepione piwnice. Od południa, na ścianie szczytowej spichlerza widoczny ślad po przylegającej parterowej wiacie. Rozebrana została wraz z częścią muru ogrodzeniowego podczas prac nad utworzeniem drugiego wjazdu na podwórze w narożniku południowo-zachodnim.

Zabytek dostępny z zewnątrz.

Oprac. Katarzyna Latocha, OT NID w Opolu, 15.02.2019 r.

Bibliografia

  • Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Budownictwa. Założenie pałacowo-parkowo-folwarczne, oprac. Stanisław Małyszko, 1998.

  • Banik J., Szwed W., Dąbrowa. Zarys monografii gminy, Opole 2009, s. 267-268.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek gospodarczy
  • Chronologia: 1860 - 1870
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Narok
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. opolski, gmina Dąbrowa
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy