Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Pałac - Zabytek.pl

Adres
Zielona Góra, Kiełpin

Lokalizacja
woj. lubuskie, pow. Zielona Góra, gm. Zielona Góra

Dwór w Kiełpinie razem z zabudową folwarczną i niewielkim parkiem krajobrazowym stanowi przykład XVIII-wiecznej zabudowy rezydencjonalnej.

Historia 

Wieś Kiełpin (niem. Külpenau) po raz pierwszy była wzmiankowana w 1500 roku Wówczas należała do rodu von Knobelsdorff. Około 1555 roku obok Ernsta von Knobelsdorff współwłaścicielem wsi był Ludwig von Rothenburg z braćmi. W 1681 roku dobra kiełpińskie należały do Hans von Rothenburga. Najstarsze informacje na temat dworu w Kiełpinie pochodzą z pierwszej połowy XVIII wieku. Był to obiekt drewniany. W 1723 roku wieś stanowiła własność Christopha von Unruha, a od 1783 roku do barona Rudolpha von Kottwitza. W latach 1786-1787 drewniany obiekt rozebrano, wznosząc murowany dwór na rzucie zbliżonym do litery „L”, prawdopodobnie wykorzystując relikty wcześniejszej siedziby. Kolejnymi właścicielami majątku byli: radca Neumann, rotmistrz Adolph Neumann, podporucznik von Zimmermann i Carl Haupt. W drugiej połowie XIX wieku miała miejsce przebudowa budynku, zlecona zapewne przez Rudolpha von Friedenthala, który posiadał także majątki w Zatoniu i Otyniu. Remont objął wnętrza, głównie w części zachodniej. Dodatkowo przebito drzwi na elewacji tylnej, podwyższono otwory okienne i wymieniono stolarkę okienną. Ostatnią przedwojenną właścicielką była siostra Friedenthala – baronowa von Lancken-Wakenitz.

Po II wojnie światowej budynkiem zarządzało Państwowe Gospodarstwo Rolne. W 1955 roku przeprowadzono generalny remont obiektu, usuwając detal architektoniczny na elewacjach. W latach 70. XX wieku naprawiono dach po zawaleniu się części konstrukcji. Wówczas wprowadzono pokrycie z falistej blachy azbestowo-cementowej, usuwając okna typu wole oko oraz naczółek ryzalitu. W latach 2020-2021 miały miejsce prace remontowe dworu obejmujące naprawę dachu i wymianę pokrycia na dachówkę ceramiczną oraz odnowienie elewacji wraz z odtworzeniem detalu architektonicznego. Odtworzono również znany z ikonografii trójkątny naczółek ryzalitu, z okulusem w centralnej części. Prace poprzedzono badaniami konserwatorskimi, w wyniku których rozpoznano historyczną kolorystykę elewacji. Elewacje odzyskały pierwotną dyspozycję barwną. Odtworzono również usunięty w ramach powojennego remontu detal architektoniczny, odczytany poprzez odciski, które uwidoczniły się pod współczesnym tynkiem, jak również ustalony na podstawie ikonografii, analogii. Okna iluzjonistyczne, istniejące w elewacji szczytowej i tylnej, zachowane w formie reliktów, zostały zabezpieczone, a w przyszłości mają zostać poddane konserwacji. W swej obecnej formie dwór w Kiełpinie stanowi doskonałe dopełnienie parku, który poddano rewitalizacji w 2018 roku. Obecnie dwór w Kiełpinie pełni funkcje mieszkalną i jest podzielony na kilka odrębnych lokali.

Opis 

Dwór w Kiełpinie położony jest na północnym krańcu wsi. Na zachód od obiektu rozciąga się park krajobrazowy, a po północnej stronie znajdują się zabudowania gospodarcze. Przedmiotowy obiekt jest murowany z cegły, o rzucie w kształcie litery „L”. Dwukondygnacyjna, częściowo podpiwniczona bryła jest zamknięta wysokim dachem wielospadowym. Otynkowane elewacje są przeprute symetrycznym rozstawem okien i artykułowane detalem architektonicznym w formie opasek okiennych, cokołu, gzymsu wieńczącego i zdwojonych pilastrów na narożach budynku oraz obrzeżach pseudoryzalitu, akcentującego centralną oś fasady, a także naczółka wieńczącego pseudoryzlit w partii dachu. Pośrodku fasady, pod oknem piętra zachowała się kamienna płyta fundacyjna z inskrypcją.

Oprac. Marta Kłaczkowska, OT NID w Zielonej Górze, 07.06.2024 r.

Rodzaj: pałac

Materiał budowy:  ceglane

Styl architektoniczny: barokowy

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_08_BK.35409, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_08_BK.215023