Historia

Budynek został wzniesiony w ramach budowy zespołu koszar piechoty na potrzeby wojska. Najstarszą (północną) część koszar wybudowano w latach 1897-1898. W latach 1904-1912 rozbudowano koszary o część południową, gdzie wzniesiono budynek kasyna oficerskiego, wybudowany około 1910 roku. W zespole koszar budynek uzyskał indywidualne otoczenie w postaci niewielkiego parku oraz wyróżniającą formę architektoniczną. Od 1 października 1905 roku w koszarach stacjonował 2. Batalion 150 Pułku Piechoty. Koszary rozbudowano w latach 30. XX wieku. W 1945 roku część budynków zespołu koszar została zniszczona. Następnie ulokowano tu jednostki Wojska Polskiego wchodzące w skład 15 Dywizji Piechoty (później Zmechanizowanej). W koszarach funkcjonowały także: Wojewódzki Sztab Wojskowy, Wojskowa Komenda Uzupełnień, Sąd i Prokuratura Wojskowa oraz areszt garnizonowy. Budynek dawnego kasyna nadal pełnił pierwotne funkcje, był także siedzibą orkiestry garnizonu olsztyńskiego. Po wyprowadzeniu się wojska z koszar w 2000 roku rozpoczęto sprzedaż budynków, z których część rozebrano lub przekształcono. Budynek kasyna wyłączono z użytkowania i przekazano w administrowanie Agencji Mienia Wojskowego. W 2003 roku Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał dawne kasyno do rejestru zabytków. W kolejnym roku, po remoncie, budynek został zaadaptowany na biura Delegatury Najwyższej Izby Kontroli w Olsztynie. Funkcję tę pełni do dziś.

Opis

Dawne koszary, w skład których wchodzi budynek, zlokalizowane są na północny-zachód od starego miasta, pomiędzy ulicami: Artyleryjską, Leśną i Bohaterów Monte Cassino. Od wschodu graniczą z byłymi koszarami artylerii. Budynek dawnego kasyna zlokalizowany jest w południowej części koszar, z dojściem/dojazdem od ul. Artyleryjskiej. W sąsiedztwie budynku, otoczonego ceglanym ogrodzeniem, znajdują się pozostałości niewielkiego parku (starodrzew). Budynek dawnego kasyna został wzniesiony z cegły ceramicznej, na rzucie prostokąta z ryzalitami w elewacji wschodniej i zachodniej. To obiekt podpiwniczony, jedno- i dwukondygnacyjny, z użytkowym poddaszem, przekryty dachem dwuspadowym, krytym dachówką ceramiczną. Elewacje licowane są cegłą, miejscowo tynkowane. Budynek został wzniesiony w stylu historyzującym (neogotyk) z elementami dekoracyjnymi elewacji, które stanowią: ostrołukowe blendy, schodkowe szczyty, lizeny i fryzy. Drzwi i okna w obrębie budynku są współczesne, jednak wykonano je na wzór historycznych. W związku z tym, że w budynku brak było historycznych drzwi, wykonano inwentaryzację oryginalnych drzwi zachowanych w innych budynkach zespołu koszarowego. Podobnie postąpiono z ceramicznymi płytkami, które pozyskano od właścicieli innych budynków koszarowych i zamontowano na klatce schodowej. Posadzki wewnątrz budynku są częściowo historycznie zachowane (ceramiczne i drewniane). W trakcie prac remontowych termoizolację budynku założono od wewnątrz. Nad zadaszeniem wejścia głównego do budynku wyeksponowano fragment oryginalnego otynkowania elewacji. Obok umieszczono tablicę informacyjną, gdzie można zapoznać się z historią obiektu. 

Oprac. Adam Płoski, OT NID w Olsztynie, 25.07.2025 r.