Skromny, klasycystyczny dwór z czterokolumnowym portykiem poprzedzającym wnękę wejściową otoczony malowniczym, niedużym parkiem stanowi ważny element w strukturze wsi.

Historia

Majątek w Łączkach Kucharskich – Łopuchowej był od średniowiecza aż do 1772 r. własnością królewską. Rząd austriacki sprzedał włość w prywatne ręce. Około poł. XIX w. należał do Józefy Skorupki. Obecny dwór wzniesiono w tym czasie, niedługo po poł. XIX w., w średniej wielkości zespole dworskim, w pewnej odległości od starej siedziby. Pod koniec stulecia majątek przeszedł w ręce Bronisława Szwantowskiego, na pocz. XX w. do dr Stanisława Strzelbickiego, Noego Spira i Berla Kohna a w l. 20. XX w. do Stanisława Mielczarka, własnością Mielczarków pozostał do wybuchu 2 wojny światowej. W 2 poł. XX w. południową część parku wydzielono pod zabudowę zagrodową i rozebrano budynki folwarczne. Od końca wojny aż do chwili obecnej w  zespole dworskim funkcjonuje szkoła podstawowa. Po 1972 r. dwór nieznacznie przebudowano, zlikwidowano schody w ganku pd. i obudowano jego piętrową część.

Opis

Zespół dworski położony jest pośród zabudowy wiejskiej środkowej części wsi, w dolinie lokalnego potoku Wielopolka, po jego zach. stronie, po wsch. stronie lokalnej drogi. 

Dwór, klasycystyczny, ulokowany w zach. części założenia wybudowano na rzucie wydłużonego prostokąta z niewielką, prostokątną dobudówką od pd., z portykiem od wsch., jako obiekt o dwu traktach podłużnych, z sienią na osi. Prostopadłościenna, częściowo podpiwniczona, parterowa bryła przekryta została dachem czterospadowym i urozmaicona od strony wsch. czterokolumnowym portykiem oraz pseudoryzalitami zwieńczonymi półkolistymi naczółkami. W zach. połaci dachu rozmieszczono trzy niewielkie lukarny, w krótszych połaciach po jednej. Ściany dworu są wymurowane z cegły, obustronnie tynkowane, dachy pokryte blachodachówką. Elewacje osadzone są na cokole, ramowane pilastrami. Środek trzynastoosiowej elewacji frontowej – wsch. podkreślony został trzyosiowym portykiem z czterema kolumnami toskańskimi dźwigającymi belkowanie i attykę. Elewacja zachodnia, jedenastoosiowa zaakcentowana została pośrodku płytkim, dwuosiowym ryzalitem, krótsze elewacje rozplanowano jako trójosiowe, wszystkie z czteropolowymi oknami ościeżnicowymi. Dekorację elewacji stanowią: profilowane gzymsy na wysokości parapetu i wieńczący oraz pilastry narożne i akcentujące oś elewacji wsch. i zach.  a w elewacji frontowej także profilowane obramienia okienne skoordynowane z gzymsami nadokiennymi oraz podokienniki. 

Kapliczka, określana jako klasycystyczna, ulokowana jest po pn. stronie dworu, została nieco przebudowana, zmieniono jej orientację, wejście ulokowane pierwotnie od pd.-wsch., od strony dworu jest obecnie od strony drogi, od zach.

Park zachował się w postaci swobodnie rozlokowanych nasadzeń, głównie z przeł. XIX i XX w., rozlokowanych po wsch. stronie budynku dworu. W obrębie parku zorganizowano boisko szkolne do gry w piłkę nożną oraz plac zabaw.

Obiekt dostępny. Szkoła podstawowa.

Barbara Potera, OT NID Rzeszów, 16-10-2019 r.

Bibliografia

• Piórecki J., Zabytkowe ogrody województwa rzeszowskiego, Bolestraszyce 1996
• Zabytki Sztuki w Polsce. Małopolska, pod red. Brzezicki S., Wolańska J., Warszawa 2016, s. 852
• Karta ewidencyjna, Dwór, Łopuchowa, oprac.: Pietrusiński S., 1964, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Delegatury w Rzeszowie
• Karta ewidencyjna, Kapliczka, Łączki Kucharskie (d. Łopuchowa), oprac.: Tur J. 1968, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Delegatury w Rzeszowie