mogiła zbiorowa z 1920 r., Rzeczki
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

mogiła zbiorowa z 1920 r.

Rzeczki

photo

Zbiorowa mogiła żołnierska z wojny 1920 r. jest materialnym dowodem walki narodu polskiego o niepodległość w 1920 r., a jednocześnie istotnym elementem krajobrazu kulturowego.

Historia

Wieś Rzeczki – Wólki leżąca przy szosie Gołotczyzna-Ciechanów (ok. 10 km od Ciechanowa) była w dniu 19 sierpnia 1920 r. miejscem potyczki polskiego oddziału ze składu 201 Ochotniczego Pułku Piechoty WP z odziałem kozaków Armii Czerwonej pod dowództwem „Kawkor” Gaja. Zginęło w niej wówczas 10 żołnierzy polskich. Zbiorowa mogiła poległych (dowódca ppor. Tadeusz Wrześniewski pochowany był w oddzielnej położonej kilkaset metrów na północ mogile), z piaskowcowym pomnikiem zwieńczonym rzeźbą Chrystusa Frasobliwego powstała w miejscu ich pochówku. Zwłoki żołnierzy (prawdopodobnie wszystkie) zostały ekshumowane i przeniesiono w inne miejsca.

Opis

Mogiła zbiorowa na planie wydłużonego prostokąta, przylegająca krótszym bokiem do szosy (po jej południowo-zachodniej stronie), ogrodzona jest ozdobnym metalowym płotem zamocowanym w betonowym fundamencie. W jej centralnej części, flankowana przez dwie brzozy, ulokowano jest wykonana z piaskowca kapliczka słupowa zwieńczona rzeźbą Chrystusa Frasobliwego umieszczoną w latarni przeprutej czterema otworami (po jednym z każdej strony), nakrytej namiotowym daszkiem zwieńczonym metalowym krzyżem. Na słupie – podstawie latarni kapliczki z trzech stron umieszczone są inskrypcje: od strony pd.-wsch. - „Ś.P./por. Tadeusz Wrześniewski/Wincenty Goldlewski/z Łodzi/Józef Mańkowski/Czesław Prażmowski/Jerzy Szper/Stefan Łoziński/Wiktor Kwiecień/Henryk Gutowski/i dwaj.których nazwiska nieznane”; od strony pn.- wsch. - „Obrońcom Ojczyzny./Ochotnikom 20 pułku piechoty,/ którzy po ciężkich znojach,/ krwawych walkach/ i po wyparciu stąd wroga/ 19 sierpnia 1920 r./ tu w tej ziemi/ chwilowy spoczynek znaleźli./Pamięć im,/Kochanie/ i Błogosławieństwo” (na słupie) oraz „… a jeśli komu droga/otwarta do nieba – tym,/co ojczyźnie służą./Jan Kochanowski./ (na cokole) ; od strony pn.- zach. – „Większej nad tę miłość/ żaden nie ma/ jeśli kto życie swe/ położył za rodaków swoich./Św. Jan XV."

Obiekt ogólnodostępny.

Oprac. Jerzy Szałygin, OT NID w Warszawie, 15-02-2018 r.

Bibliografia

  • Bitwa Warszawska 13-28.VIII 1920. Dokumenty operacyjne, Cz. II (17-28.VIII), pod red. M. Tarczyńskiego, Warszawa 1996.
  • A. Kowalski, Miejsca pamięci związane z Bitwą Warszawską 1920 r., Niepodległość i Pamięć, nr 2/2 (3), 1995, s. 119-186.
  • Pomnik, w: http://www.rowery.olsztyn.pl/wiki/miejsca/1920/mazowieckie/rzeczki_wolki
  • Rzeczki – Wólki, w: http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Niepodleglosc_i_Pamiec/Niepodleglosc_i_Pamiec-r1995-t2-n2_(3)/Niepodleglosc_i_Pamiec-r1995-t2-n2_(3)-s119-186/Niepodleglosc_i_Pamiec-r1995-t2-n2_(3)-s119-186.pdf

Informacje ogólne

  • Rodzaj: cmentarz
  • Chronologia: 1920 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Rzeczki
  • Lokalizacja: woj. mazowieckie, pow. ciechanowski, gmina Ciechanów
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy