kościół szpitalny pw. św. Ducha, ob. ewangelicko-aubsburski, Rawa Mazowiecka
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

kościół szpitalny pw. św. Ducha, ob. ewangelicko-aubsburski

Rawa Mazowiecka

photo

Obecną formą reprezentuje neogotyk. Jest to jeden z najstarszych zabytków miasta, choć po generalnej przebudowie utracił pierwotne cechy stylistyczne.

Historia

Kościół św. Ducha został wzniesiony ok. 1374 r. Jego fundatorem był mieszczanin rawski Mikołaj Paczotka. Kościół przekazano benedyktynom płockim. Obok wybudowano szpital.


Na początku XIX w. w Rawie i okolicach osiedliła się liczna grupa ludności wyznania luterańskiego (głównie tkaczy). Rada parafialna zwróciła się do władz miasta o przekazanie zrujnowanego budynku kościoła św. Ducha na potrzeby społeczności ewangelickiej. W 1827 r. nastąpiło przekazanie świątyni. Zrujnowany kościół odbudowano w 1829 r.  Obok kościoła wzniesiono drewnianą plebanię. Oba budynki zostały zniszczone w trakcie działań I wojny światowej, remont nastąpił na początku lat 30 XX w. W jego trakcie mi. wybudowano nową wieżę kościelną. Kolejne zniszczenia nastąpiły w skutek bombardowania w r. 1945. Prace remontowe zakończyły się w 1962 r. 

Opis

Obiekt usytuowany jest w północno- wschodniej części Rawy Mazowieckiej. Od zachodu przylega do niego dawny szpital. Od południa działka, na której znajduje się zabytek, ma formę ogrodu. Od ulicy Warszawskiej oddziela go pas trawnika

Obiekt orientowany, zrealizowany na rzucie wydłużonego prostokąta. Wraz z częścią szpitalną tworzą rzut leżącej litery L. 

Kościół zbudowano z cegły na fundamencie z kamienia polnego. Ściany zostały obustronnie otynkowane. Mury przekrywa dach dwuspadowy

Elewacja frontowa to elewacja północna, jest siedmioosiowa. Poprzedza ją czterokondygnacyjna wieża, w której umieszczono wejście główne. Otwory okienne zwieńczone ostrołukami umieszczone są w głębokich glifach. Nad nimi znajduje się dekoracja sztukatorska powtarzająca rytm i kształt otworów i drobne rozety. Okna rozdzielają pilastry o egiptyzujących głowicach, na wysokości których przebiega gzyms. Całość wieńczy gzyms arkadkowy. Elewacja południowa jest pięcioosiowa, w czwartej osi umieszczono niewielką kruchtę. Nie posiada detalu. Okna również w tej elewacji zwieńczone ostrołukowo. Elewacja wschodnia posiada dwie osie. Otwory okienne umieszczono pomiędzy skarpami. Wieńczy ją szczyt z trójkątnym naczółkiem, na którym znajduje się krzyż.

Wnętrze jednosalowe, bez wyodrębnionego prezbiterium. Kruchta umieszczona w wieży.

Dostępny z zewnątrz, wnętrze dostępne  po ustaleniu z duszpasterzem parafii oraz przed i po nabożeństwach, które odbywają się w 1-4 niedziele każdego miesiąca.

Oprac. Anna Michalska, OT NID w Łodzi, 05.03.2019 r. 

Bibliografia

  • Katalog zabytków architektury, województwo skierniewickie, Warszawa 1996
  • Katalog zabytków sztuki , woj. łódzkie, Warszawa 1954
  • Kieszkowski W., Zabytki sztuki w Polsce, inwentarz topograficzny, powiat rawsko- mazowiecki, Warszawa 1939
  • Kubiak J., Rawa Mazowiecka, program konserwatorski [w:] Ochrona Zabytków, Warszawa 1980, nr 1
  • Powiat rawski, zarys dziejów do końca 1973 r., red. S. M. Zajączkowski, Łódź 1975

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: XVI w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Warszawska 12, Rawa Mazowiecka
  • Lokalizacja: woj. łódzkie, pow. rawski, gmina Rawa Mazowiecka (gm. miejska)
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy