ratusz, Kożuchów
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Obecna forma ratusza to efekt prac restauratorskich z lat 1963-1966 podczas których połączono nowoczesną architekturę z pozostałościami poprzedniej budowli zachowanej ze zniszczeń II wojny światowej. Jest to budynek wolnostojący, zlokalizowany jest w centralnej części placu Rynkowego. Prezentowana zabudowa stanowi istotny element w układzie przestrzennym Kożuchowa.

Historia

Ulica Rynek (dawniej niem. Ring) to obszar najstarszej zachowanej zabudowy starego miasta. W I poł. XIV w. w północno-wschodnim odcinku placu rynkowego zbudowano siedzibę władz miejskich, ratusz. Reliktami po pierwszym ratuszu są podziemia zachowane po nawierzchnią rynku, do których można dostać się z piwnic dzisiejszego ratusza. Pierwotny budynek uległ zniszczeniu w czasie pożaru z 1488 r. Po tym pożarze, w 1489 r. wzniesiono nowy, późnogotycki ratusz w centrum placu rynkowego. Wzniesiony wtedy ratusz był ceglanym, piętrowym budynkiem, założony na planie prostokąta z wieżą umieszczoną po zachodniej stronie. Do dnia dzisiejszego zachowały się relikty tego gotyckiego obiektu w postaci północnej ściany oraz wieży. Podczas remontu w 1601 r. w ratuszu założono sklepienia, zaś na wieży zamontowano nowy hełm z gloriettą. Odbudowy ratusza po niszczących go pożarach z roku 1692 i 1764 nie zmieniły zasadniczo jego wyglądu. Kolejna przebudowa w latach 1848-1849 nadała nowemu, większemu, trzykondygnacyjnemu budynkowi charakter neoklasycystyczny. W czasie działań II wojny światowej budynek uległ spaleniu. W latach 1963-1966 przeprowadzono prace restauracyjne polegające na likwidacji przylegających przybudówek, zmniejszeniu obiektu przy zachowaniu gotyckiej ściany północnej oraz zrekonstruowaniu gotyckiej wieży. Obecnie w  ratuszu mieszczą się biura administracji miasta. Budynek należy do reprezentacyjnych budowli miasta.

Opis

Ratusz usytuowany na ul. Rynek 1a jest obiektem wolnostojącym. Budynek zlokalizowany w ścisłym centrum Kożuchowa, w centralnej części placu.  Ulica Rynek znajduje się w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej miasta. Teren przed ratuszem wyłożony jest kostką granitową, a na części placu przed budynkiem wydzielono miejsca parkingowe. Bryła ratusza to efekt prac rekonstrukcyjnych przeprowadzonych w latach 1963-1966 według projektu Michała Witwickiego. Zachowano gotycką, ceglaną ścianę północną z portalem wejściowym oraz w części zachodniej częściowo zrekonstruowaną gotycką wieżę, której górną partię zwieńczono współczesną formą. Wschodnie skrzydło budynku zachowało formę XIX- wiecznej, neoklasycystycznej przebudowy z oryginalnymi podziałami i artykulacją. Południowa elewacja, w trakcie powojennej modernizacji, uzyskała nowoczesną formę nawiązującą do architektury modernistycznej. Otwory okienne na wszystkich ścianach zewnętrznych nawiązują do charakteru elewacji. Dachy nad poszczególnymi częściami ratusza przykrywają stropodachy płaskie. Stolarka drzwiowa i okienna współczesna. Wnętrze uzyskało współczesną konstrukcję. Nie zachowało się oryginalne wyposażenie i wystrój ratusza.

Ratusz, to zabytek będący własnością samorządową. Ze względu na to, że w budynku mieszczą się lokale administracji samorządowej, obiekt nie jest szeroko udostępniany.

oprac. Krzysztof Słowiński, OT NID w Zielonej Górze, 17-09-2015 r.

Bibliografia

  • Krzysztof Garbacz, Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego, tom II, Zielona Góra 2012, s. 265;
  • Krzysztof Garbacz, Szlakiem zabytkowych miast. Przewodnik po południowej części województwa lubuskiego, Zielona Góra 2005, s. 208;
  • Stanisław Kowalski, Zabytki architektury województwa lubuskiego, Zielona Góra 2010, s. 168;
  • Stanisław Kowalski, Zabytki województwa zielonogórskiego, Zielona Góra 1987, s. 110-111.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: ratusz
  • Chronologia: 1489 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Rynek 1, Kożuchów
  • Lokalizacja: woj. lubuskie, pow. nowosolski, gmina Kożuchów - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy