Funkcja czasowo wyłączona. Zapraszamy wkrótce.

kościół parafialny pw. św. Marii Magdaleny, Osiek
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

kościół parafialny pw. św. Marii Magdaleny

Osiek

photo

Kościół w Osieku jest późnogotycką, zbarokizowaną świątynią wiejską, z renesansową kruchtą pd. zwieńczoną attyką z motywem jaskółczego ogona.

Historia

Pierwszy kościół w Osieku wzmiankowany w 1393 r., wzniesiono zapewne po lokacji wsi na prawie niemieckim w 1250 r., kiedy to przeznaczono 3 łany gruntu na jego uposażenie.

Obecny kościół, wybudowany został w XV w.; w 1542 r. wystawiono renesansową kruchtę południową. W 1579 r. odnotowano wezwanie kościoła poświęconego wówczas śś. Marii Magdalenie, Marcinowi i Jadwidze. W 1685 r. prowadzono prace przy dachu kościoła, o czym świadczy data i inicjały cieśli umieszczone na belce więźby dachowej.

Gruntowną modernizację świątyni przeprowadzono w 1755 r., kiedy to dobudowano do nawy od południa i północy wysokie kaplice tworzące rodzaj transeptu, nadbudowano lożę kolatorską nad zakrystią, nawę i prezbiterium nakryto sklepieniem kolebkowym ze stykającymi się lunetami, powiększono otwory okienne i opięto elewacje kościoła lizenami. W 1838 r. wzniesiono nową emporę organową, którą w l. 90. XIX w. podparto żeliwnymi kolumnami; w 1841 r. odnowiono organy. W XIX w. dobudowano przybudówkę pd. i kruchtę północną.

Kościół remontowano w 1937 r. (dach wieży), 1965 r. (więźba dachowa), l. 1976-77 (dach, wymiana tynków zewnętrznych), l. 80. XIX w. (wymiana posadzek, remont dachu i wymiana pokrycia dachowego wieży), 1999 r. (malowanie wnętrza).

Opis

Kościół usytuowany w pd. części wsi, otoczony cmentarzem, który ogradza częściowo tynkowany, kamienno-ceglany mur z bramami.

Świątynia orientowana, murowana, tynkowana, kryta ceramicznym, dwuspadowym dachem, z oszkarpowaną nawą i wieżą od zachodu. Wieża nietynkowana w trzech górnych kondygnacjach, z widocznym ceglanym wątkiem i maculcami, zwieńczona wysokim, czterospadowym hełmem krytym blachą. Nawa założona na planie prostokąta z pięciobocznie zamkniętym prezbiterium. Przy nawie od pn. i pd. płytkie prostokątne kaplice tworzące rodzaj transeptu, nakryte dachami trójspadowymi. Od południa przy transepcie podobnie opracowana, równej wysokości, zakrystia z lożą kolatorska w II kondygnacji nakryta dachem trójspadowym oraz jednokondygnacyjna przybudówka z dachem pulpitowym, za którą znajduje się kruchta zwieńczona attyką z motywem jaskółczego ogona (1542 r.). Przy transepcie od północy dobudowana jednokondygnacyjna kruchta z dachem pulpitowym. Elewacje prezbiterium, transeptu i zakrystii ujęte lizenami, ozdobionymi wolutowymi konsolkami wspierającymi profilowany gzyms wieńczący. Otwory okienne doświetlające prezbiterium, transept i zakrystię zamknięte półkoliście, w tynkowych obramieniach z przewiązkami. Okna nawy zamknięte łukami odcinkowymi, w tynkowych opaskach.

Nawa i prezbiterium nakryte sklepieniem kolebkowym ze stykającymi się lunetami i gurtami spływającymi na pilastry opinające ściany. Krawędzie lunet akcentowane tynkowymi listwami. W przyziemiu wieży późnogotyckie sklepienie krzyżowo-żebrowe. Kaplice tworzące ramiona transeptu sklepione krzyżowo, podobnie jak kruchta pd. i loża kolatorska nad zakrystią. W kruchcie pd. gotycki, ostrołuczny, XV-wieczny portal prowadzący do nawy, na którym wyryta data 1542.

Wyposażenie kościoła jednolite, neogotyckie z l. 90. XIX w.; w ołtarzach obrazy autorstwa Ferdinanda Wintera.

Zabytek dostępny.

oprac. Beata Sebzda, OT NID we Wrocławiu, 23-12-2017 r.

Bibliografia

  • Katalog zabytków sztuki w Polsce. Seria Nowa, t. IV, z. 4, Województwo wrocławskie (dolnośląskie), Powiat Oławski, pod red. E. Kołaczkiewicz, Warszawa 2013, s. 184-188.
  • Lutsch H., Verzeichnis der Kunstdenkmäler der Provinz Schlesien, t. II, Die Kunstdenkmäler der Landkreise des Reg.-Bezirk Breslau, Breslau 1889 s. 371.
  • Pilch J., Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska. Warszawa 2005, s. 259.
  • Zabytki sztuki w Polsce. Śląsk, Warszawa 2006, s. 658-659.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: XV w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Osiek
  • Lokalizacja: woj. dolnośląskie, pow. oławski, gmina Oława
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy