Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Brama wjazdowa - Zabytek.pl

Brama wjazdowa


mała architektura 2. poł. XVIII w. Haczów

Adres
Haczów

Lokalizacja
woj. podkarpackie, pow. brzozowski, gm. Haczów

Brama głównego wjazdu do zespołu dworskiego w Haczowie jest jego uzupełnieniem. Jej filary, o formie nawiązującej do klasycyzmu, są reliktem nieistniejącego już ogrodzenia.

Historia

Filary bramy wjazdowej wzniesiono prawdopodobnie w początkach XIX wieku. W tym czasie Ignacy Urbański, właściciel majątku, prowadził kompleksowe prace na terenie zespołu dworskiego: przebudowano oficynę i dwór, wzniesiono pawilon ogrodowy oraz dokonano zmian w rozplanowaniu parku. Brama wjazdowa była elementem murowanego z kamienia ogrodzenia, które wydzielało zespół dworski ze wszystkich stron, a od zachodu przebiegało ono krawędzią wierzchowiny wzgórza. W końcu XIX wieku forma ogrodzenia została zmieniona na murowane słupki z dwuspadowym, gontowym daszkiem i wypełnienie przęseł w postaci drewnianych sztachet. W drugiej połowie XX wieku stan techniczny ogrodzenia pogarszał się. Obecnie zachowały się jedynie filary bramy wjazdowej ze współczesnymi skrzydłami. Na fragmentach obwodu, od zachodu, widoczne są w przyziemiu relikty cokołu/obmurowania skarpy. 

Opis    

Filary bramy znajdują się w przebiegu zachodniej kurtyny nieistniejącego ogrodzenia zespołu dworskiego, położonego w centralnej części miejscowości. Filary ramują historyczny wjazd na teren zespołu dworskiego. Wjazd od  zachodniej strony na teren dziedzińca paradnego, zyskał stosowną oprawę. Wymurowane z kamienia filary, na rzucie zbliżonym do kwadratu, o wysmukłych proporcjach, opasane górą profilowanym gzymsem, zwieńczone są czterospadowym przekryciem poszytym blachą płaską zaakcentowanym kamiennymi wazami o stylistyce nawiązującej do rozwiązań klasycystycznych. Filary są wartościowym elementem uzupełniającym  program przestrzenny założenia dworskiego.

Obiekt dostępny

Oprac. Barbara Potera, OT NID w Rzeszowie, 20.01.2026 r.

Bibliografia    

  • Karta ewidencyjna zabytku architektury i budownictwa Filary bramy wjazdowej do dworu, oprac. B. Bosak,  2011.
  • Śnieżyńska-Stolotowa E., Stolot F., Katalog zabytków sztuki w Polsce, T. 13, województwo rzeszowskie, Warszawa 1974.

     

Rodzaj: mała architektura

Styl architektoniczny: nieznana

Materiał budowy:  ceglane

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_BL.5645, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_18_BL.21582