Brama wjazdowa - Zabytek.pl
Adres
Haczów
Lokalizacja
woj. podkarpackie,
pow. brzozowski,
gm. Haczów
Historia
Filary bramy wjazdowej wzniesiono prawdopodobnie w początkach XIX wieku. W tym czasie Ignacy Urbański, właściciel majątku, prowadził kompleksowe prace na terenie zespołu dworskiego: przebudowano oficynę i dwór, wzniesiono pawilon ogrodowy oraz dokonano zmian w rozplanowaniu parku. Brama wjazdowa była elementem murowanego z kamienia ogrodzenia, które wydzielało zespół dworski ze wszystkich stron, a od zachodu przebiegało ono krawędzią wierzchowiny wzgórza. W końcu XIX wieku forma ogrodzenia została zmieniona na murowane słupki z dwuspadowym, gontowym daszkiem i wypełnienie przęseł w postaci drewnianych sztachet. W drugiej połowie XX wieku stan techniczny ogrodzenia pogarszał się. Obecnie zachowały się jedynie filary bramy wjazdowej ze współczesnymi skrzydłami. Na fragmentach obwodu, od zachodu, widoczne są w przyziemiu relikty cokołu/obmurowania skarpy.
Opis
Filary bramy znajdują się w przebiegu zachodniej kurtyny nieistniejącego ogrodzenia zespołu dworskiego, położonego w centralnej części miejscowości. Filary ramują historyczny wjazd na teren zespołu dworskiego. Wjazd od zachodniej strony na teren dziedzińca paradnego, zyskał stosowną oprawę. Wymurowane z kamienia filary, na rzucie zbliżonym do kwadratu, o wysmukłych proporcjach, opasane górą profilowanym gzymsem, zwieńczone są czterospadowym przekryciem poszytym blachą płaską zaakcentowanym kamiennymi wazami o stylistyce nawiązującej do rozwiązań klasycystycznych. Filary są wartościowym elementem uzupełniającym program przestrzenny założenia dworskiego.
Obiekt dostępny
Oprac. Barbara Potera, OT NID w Rzeszowie, 20.01.2026 r.
Bibliografia
- Karta ewidencyjna zabytku architektury i budownictwa Filary bramy wjazdowej do dworu, oprac. B. Bosak, 2011.
- Śnieżyńska-Stolotowa E., Stolot F., Katalog zabytków sztuki w Polsce, T. 13, województwo rzeszowskie, Warszawa 1974.
Rodzaj: mała architektura
Styl architektoniczny: nieznana
Materiał budowy:
ceglane
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_BL.5645, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_18_BL.21582