jatki, ob. hala targowa, Ostrów Mazowiecka
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Budynek dawnych jatek stanowi jeden z ważniejszych obiektów dokumentujących historię rozwoju miasta i jest doskonałym przykładem architektury usługowej z pocz. XX w. wybudowanej w stylu neogotyckim.

Historia

Budynek jatek miejskich zbudowany został w latach 1902-1903 z fundacji Kasy Miejskiej i był siedzibą targu mięsnego. Po 1945 r. pełnił funkcję hali targowej – jako miejsce rozbioru, przechowywania i sprzedaży mięs i ryb. Na górze znajdowały się boksy straganowe i zaplecze, piwnica pełniła funkcję wypełnionej lodem chłodni. W latach 80. XX w. był własnością Powszechnej Spółdzielni Spożywców w Ostrowi Mazowieckiej. Użytkowany był nieustannie do początku XXI w. (przez PSS oraz PPH Centralę Rybną), jednak wskutek zaniechania prowadzenia poważniejszych remontów w czasie jego trwania uległ dekapitalizacji i został wyłączony z użytkowania w 2003 r. Jatki zostały zrewitalizowane i oddane do ponownego użytku 11 września 2018 r. Budynek zyskał nową formę, łączącą zabytkowość z nowoczesnością, sterowane elektronicznie wyposażenie i elementy dbające o komfort zwiedzających. Wielofunkcyjny parter to miejsce, w którym odbywają się zajęcia sekcji Miejskiego Domu Kultury, wykłady, spotkania z gośćmi, koncerty, konferencje oraz pokazy filmowe. Piwnica służy jako pierwsza w Ostrowi Mazowieckiej galeria sztuki, która co miesiąc oferuje nową wystawę. 

Opis

Wolnostojący budynek usytuowany jest po północnej stronie ulicy, stoi szczytem do niej. Wykonany został z palonej cegły ceramicznej, spojonej zaprawą cementowo-wapienną. Wysokie ściany nakryte zostały pokrytym blachą dwuspadowym dachem krokwiowym usztywnionym ozdobnie wyżynanymi krzyżulcami. Wewnątrz podłogi ceramiczne, strop nie występuje. Stolarka okienna i drzwiowa współczesna. Nowe okna drewniane, w konstrukcji zespolonej, rozwieralne, naśladujące historyczne podziały, w kolorze jasnobrązowym.

Budynek na rzucie prostokąta, jednoprzestrzenny od strony południowej, w części północnej wydzielone pomieszczenia biurowe, sanitarne i techniczne (nad nimi wykonano antresolę zwiększającą powierzchnię użytkową obiektu), windy oraz nowe schody na poziomie najniższym podpiwniczenia. 

Elewacje szczytowe: południowa trzyosiowa, północna jednoosiowa, kalenicowe (boczne) ośmioosiowe. Wszystkie ozdobione gzymsami cokołowymi i wieńczącymi z pięcioma czworobocznymi słupkami – sterczynami oraz fryzem arkadowym, kostkowym, kroksztynowym oraz pseudokranelażem. Otwory okienne i drzwiowe zamknięte łukami odcinkowymi, flankowane pseudopilastrami, okna w szczytach nad otworami drzwiowymi łukiem pełnym.

Obiekt dostępny w godz. 11-19 (poniedziałek-piątek) i 13-19 (sobota-niedziela).

Oprac. Jerzy Szałygin, OT NID w Warszawie, 18.11.2019 r.

Bibliografia

  • Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, tzw. biała: Jatki, ob. hala targowa i magazyny, oprac. Joanna Giżejewska, 1985.
  • O jatkach, kilka słów o naszej historii, za: https://jatkimdk.pl/o-jatkach/
     

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 1902 - 1903
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Pocztowa 12, Ostrów Mazowiecka
  • Lokalizacja: woj. mazowieckie, pow. ostrowski, gmina Ostrów Mazowiecka (gm. miejska)
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy