wiatrak koźlak, Lubięcin
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Wiatrak, wzniesiony w 1705 r., stanowi cenny przykład tradycyjnego budownictwa ludowego.

Historia

W 1791 r. w Lubięcinie, należącym do rodziny von Schoenaich z Siedliska,  znajdowały: dwór, szkoła, dwa kościoły, dwie plebanie, dwa folwarki, dwie karczmy i dwa młyny wiatrowe. We wsi mieszkało 416 osób. Wiatrak usytuowany po wsch. stronie drogi do Konotopu został wybudowany w 1705 r. (potwierdza to data na mącznicy). W XIX w. był kilkakrotnie odnawiany. Zachowały się sygnatury umieszczone na różnych elementach konstrukcyjnych, które poświadczają remonty wykonane w 1867, 1884, 1879 i 1897 roku. Wiatrak należał wówczas do rodziny Riedel i pozostał w jej posiadaniu do końca II wojny światowej. W 1945 r. przeszedł na własność Skarbu Państwa. Podczas remontu w 1974 r. wymieniono deskowanie ścian, pokrycie dachu, schody, ganek i skrzydła. Podobne prace wykonano podczas kolejnego remontu przeprowadzonego w 1988 r. Od 1989 r. jest własnością prywatną.

Opis

Wiatrak jest usytuowany na niewielkim wzniesieniu w pn. części wsi, po wsch. stronie drogi do Konotopu. Budowlę założoną na planie kwadratu, o zwartej, dwukondygnacyjnej bryle, nakrywa dach dwuspadowym z naczółkiem. Jego podstawę, tzw. kozioł, stanowi pionowa oś osadzona na czterech skrzyżowanych belach. Ściany wzniesione w konstrukcji szkieletowej są oszalowane pionowo ułożonymi deskami. W jednej ze ścian na wysokości piętra umieszczono wejście poprzedzone gankiem i drewnianymi, jednobiegowymi schodami. Zachowały się elementy mechanizmu napędowego i transmisyjnego m.in. skrzydła umocowane na głowicy wału napędowego.

Dostęp do zabytku ograniczony. Własność prywatna – obiekt dostępny z zewnątrz.

oprac. Anna Jackiewicz, OT NID w Zielonej Górze, 14-12-2017 r.

Bibliografia

  • Garbacz K., Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego, t. 2, Zielona Góra 2012, s. 221.
  • Wiatraki województwa zielonogórskiego, Zielona Góra 1975.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: wiatrak
  • Chronologia: 1705 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Lubięcin
  • Lokalizacja: woj. lubuskie, pow. nowosolski, gmina Nowa Sól
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy