Historia

W okresie średniowiecza teren wsi Mielno (niem. Mehlen, łuż. Malin) należał do klasztoru benedyktynek w Gubinie, aż do momentu jego sekularyzacji w 1542 roku. W kolejnych wiekach właściciele zmieniali się kilkukrotnie – byli to przedstawiciele arystokratycznych rodów Maxen, Wiedebach, Löwenschildt, Reiboldt, Burgsdorf, Lindenau. Od lat 20. XIX wieku Mielno weszło w skład rozległego majątku saskiego rodu von Brühl, w którego posiadaniu pozostał do II wojny światowej. Mielno nigdy nie było siedzibą odrębnego majątku, nie istniała w niej siedziba rycerska, natomiast folwark został założony na początku XVIII wieku. Składał się z pięciu głównych budynków rozlokowanych wokół prostokątnego podwórza gospodarczego. Zasadniczym budynkiem była rządcówka, ustawiona w południowej części podwórza na osi północny wschód – południowy zachód, szczytowo do drogi wiejskiej.

Opis

Budynek znajduje się w centrum wsi, po wschodniej stronie drogi łączącej Gubin i Zasieki. Jest położony w głębi działki, w odległości około 60 m od ulicy. Założony na rzucie wydłużonego prostokąta obiekt został wzniesiony w konstrukcji szkieletowej z wypełnieniem ceglanym, na fundamentach z kamienia polnego i cegły, otynkowany, z częściowo widoczną konstrukcją ryglową (elewacja wschodnia i wschodnia część elewacji południowej). Jest jednokondygnacyjny, częściowo podpiwniczony, z użytkowym poddaszem. Zwarta bryła została nakryta dwuspadowym dachem naczółkowym o pokryciu z dachówki ceramicznej karpiówki. Wejście główne poprzedzone jest drewnianym gankiem, zamkniętym dwuspadowym daszkiem opartym na drewnianych słupach i ceglanej podmurówce. Układ wnętrza jest dwutraktowy. Z umieszczonej na osi sieni w kształcie kwadratu prowadzą drzwi do pomieszczeń po prawej (w układzie amfiladowym) i lewej stronie oraz do kuchni, która jest usytuowana na wprost. Część wschodnia miała charakter gospodarczy, prowadzą do niej osobne wejścia na elewacji północnej, wschodniej i południowej. Ściany działowe są murowane z cegły i częściowo wzniesione w konstrukcji ryglowej, tynkowane. Piwnica jest przesklepiona kolebkowo. Więźba dachowa jętkowa, jednostolcowa. Z oryginalnego wyposażenia zachował się jeden piec kaflowy, a także drzwi wewnętrzne i zewnętrzne, drewniane, ramowo-płycinowe. Budynek pozostaje od lat nieużytkowany, jego stan jest niezadowalający. Nieszczelne pokrycie dachowe powoduje dostawanie się wód opadowych do wnętrza obiektu, w związku z tym skorodowane są elementy więźby dachowej i stropów oraz miejscowo zawilgocone są mury. Konstrukcja szkieletowa w wielu miejscach jest uszkodzona, z ubytkami, spękaniami i widocznym porażeniem drewna przez działanie grzybów. Stropy są miejscowo zarwane, z odpadającą obrzutką, podłogi uszkodzone, piece, poza jednym, zostały rozebrane. Budynek zachował się w oryginalnej formie, zarówno pod kątem bryły, układu wnętrz oraz konstrukcji. Powojenne remonty objęły głównie stolarkę okienną, częściowo pokrycie dachowe oraz warstwę tynku.

Oprac. Marta Kłaczkowska, OT NID w Zielonej Górze, 16.06.2025 r.