Kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, Ociąż
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny

Ociąż

photo

Kościół parafialny pw. Narodzenia NMP jest cennym przykładem drewnianego budownictwa sakralnego południowej Wielkopolski. Wzniesiony w 1785 r. zachował bryłę i oryginalne wyposażenie. Na uwagę zasługują rokokowe ołtarze oraz polichromia z 1929 r. autorstwa prof. Wiktora Gosienieckiego.

Historia

Najstarsze wzmianki na temat parafii w Ociążu pochodzą z przełomu XIII i XIV wieku. Pierwszy drewniany kościół powstał w 1434 r. Po jego zniszczeniu, w 1698 r. świątynię odbudowali proboszcz A. Cichawski i ówczesny dziedzic Lutomirski. Obecny drewniany kościół wzniesiony został po pożarze w 1785 r. Wybudowano go w miejscu poprzedniego z inicjatywy ówczesnego patrona (Morawskiego?) i parafian. W 1927 r. kościół został gruntownie odnowiony. Wnętrze świątyni zostało otynkowane. Kościół znacznie rozbudowano. Od strony zachodniej przedłużono nawę, dobudowano wejście główne i dwa boczne oraz chór organowy a od południa dobudowano murowaną zakrystię. W 1929 r. wnętrze kościoła pokryto polichromią, którą wykonał prof. Wiktor Gosieniecki z Krakowa. Odnowienie polichromii w 1959 r. zostało wykonane przez M. Poznańskiego. Kolejne remonty kościoła przeprowadzono: w 1980 r. wymieniono gonty na dachu i położono modrzewiową boazerię we wnętrzu kościoła, w 1999 roku pokryto wieże blachą miedzianą, w 2001 r. zakonserwowano więźbę dachową, w latach 2001/02 przeprowadzono renowacje polichromii, w latach 2006/07 wymieniono okna i zewnętrzne oszalowanie ścian. Przy kościele znajduje się drewniana dzwonnica z 1804 r. przeniesiona i gruntownie odrestaurowana w 1948 r. 

Opis

Ociąż wieś oddalona jest 10 km na pn.-wsch. od Ostrowa Wielkopolskiego. Kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny usytuowany jest w zach. części wsi, na terenie dawnego cmentarzem. Od strony pn.-zach. znajduje się drewniana dzwonnica. Zespół otoczony jest murowanym ogrodzeniem. 

Kościół orientowany, wzniesiony na planie prostokąta z prezbiterium zamkniętym trójbocznie. Od pn. do ściany prezbiterium przylega murowana kaplica nagrobna Wandy Tyszkiewiczowej, a od pd. murowana zakrystia. Nawa główna kościoła nakryta jest dachem dwuspadowym, nad niższym prezbiterium dach trójpołaciowy. Osobne dachy nad zakrystią - jednospadowy i od strony zachodniej nad kruchtą - wielopołaciowy. Wszystkie dachy pokryte są gontem. Nad całością dominuje wieżyczka na sygnaturkę, zwieńczona ażurową latarnią z cebulastym hełmem, pokrytym blachą. 

Budowla jest drewniana, konstrukcji zrębowej, z zewnętrz oszalowana deskami. Szczyt zachodni oszalowany w jodełkę, ujęty jest ozdobnymi listwami. W zwieńczeniu szczytu znajduje się drewniany krzyż z XVIII w. Otwory okienne i portale drzwi zachowały się w oryginalnych profilowanych obramieniach. 

We wnętrzu świątyni płaskie stropy z fasetą dekorowane plafonem z medalionami, malowanymi kasetonami i motywami geometrycznymi. W części zach. nawy znajdująca się empora muzyczna z balustradą, wparta jest na czterech ozdobnych słupach. 

Wyposażenie kościoła obejmuje trzy ołtarze z końca XVIII w. wykonane w stylu rokokowym. W głównym ołtarzu znajduje się obraz Matki Boskiej sygnowany A.S 1637. 

Zabytek dostępny z zewnątrz. Możliwość zwiedzania wnętrza świątyni po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym. Bliższe informacje oraz godziny Mszy Św. podane są na stronie internetowej parafii.

Oprac.: Radomiła Banach, OT NID w Poznaniu, 04-10-2017 r.

Bibliografia

  • E. Callier, Powiat kaliski w XVI wieku, s.33.
  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VII, s.369.
  • Drewniane kościoły w Wielkopolsce, koncepcja, teksty i wybór fotografii P. Maluśkiewicz, Poznań 2004, s. 177.
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. V, z. 16: powiat ostrowski, Warszawa 1961.
  • Powiat ostrowski. Przewodnik, Ostrów Wielkopolski.
  • Jankowski A., Malarstwo ścienne drewnianych świątyń Wielkopolski 1795-1939, Bydgoszcz 2017. 

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1785 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Kościelna 17, Ociąż
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. ostrowski, gmina Nowe Skalmierzyce - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy