Historia

Budynek został wzniesiony około 1850 roku jako cywilne kasyno, zwane później „Casino Preussenhof”. Obiekt odgrywał rolę miejsca spotkań towarzyskich wyższych warstw społeczeństwa miasta. Odznaczał się starannie zaprojektowaną, neoklasycystyczną formą architektoniczną, podkreślającą jego rangę. W 1935 roku budowlę zakupił Joseph Modest i zaadaptował ją na kino-teatr „Film-Buehne”, drugi tego rodzaju obiekt w Kwidzynie. Wówczas do elewacji tylnej (od zachodu) dobudowano dużą salę widowiskowo-kinową, a do elewacji bocznych (od północy i południa) dwa parterowe aneksy, w których mieściły się wejścia do kina, kasy oraz zaplecze gospodarczo-sanitarne. Równocześnie przekształcono wnętrza dawnego kasyna. W 1946 roku w obiekcie reaktywowano kino-teatr o nazwie „Tęcza”. Obok projekcji filmów organizowano tutaj także różnego rodzaju imprezy artystyczne i okolicznościowe. Kino-teatr otrzymał nowe wyposażenie, które wzbudzało wśród mieszkańców Kwidzyna podziw. Kino-teatr „Tęcza” odegrał ważną rolę w początkowym okresie powojennego życia kulturalnego Kwidzyna i regionu. Był jedną z dwóch działających w mieście instytucji kulturalnych, a do końca lat 50. stanowił jedyne stałe kino w Kwidzynie i całym powiecie. W 1994 roku obiekt zamknięto. W 2018 roku przejęło go Miasto Kwidzyn, które w latach 2020-2023 przeprowadziło rewitalizację oraz adaptację na ośrodek kultury o nazwie „Kasyno Kultury”.

Opis

Bryła budynku składa się z korpusu głównego, stanowiącego pierwotne kasyno, oraz dwóch przybudówek, dostawionych w 1935 roku. Korpus główny wzniesiono w neoklasycystycznej formie architektonicznej. Bryła składa się z dwukondygnacyjnej, zryzalitowanej części środkowej oraz dwóch jednokondygnacyjnych części bocznych. Elewacja frontowa ryzalitu otrzymała bogatą dekorację architektoniczną w postaci korynckich pilastrów w wielkim porządku, belkowania oraz wieńczącego całość tympanonu z akroterionami. Na detal architektoniczny elewacji składały się ponadto profilowane opaski okienne, płyciny podparapetowe oraz gzymsy. We wnętrzu przetrwały fragmenty dekoracji malarsko-sztukatorskiej sufitu dawnej sali reprezentacyjnej kasyna, datowanej na około 1875 rok. Składa się ona z motywów roślinnych, plecionki warkoczowej, postaci putt oraz popiersi Mozarta i Beethovena. Z powodu złego stanu stropu polichromie zdjęto i wyeksponowano w piwnicy pod szklaną podłogą. Zachowały się sklepione kolebkowo piwnice, w tym centralna sala, w której sklepienia są wsparte na filarach w kształcie kolumn. Przybudówka z salą widowiskowo-kinową została dostawiona do tylnej elewacji korpusu głównego. Odznacza się prostą, dwukondygnacyjną bryłą. Przybudówka północna ma cechy modernistyczne i została wykonana w formie podłużnego, otwartego od strony ulicy podcienia. Przybudówka południowa nie zachowała się – w latach 2020-2023 została rozebrana i zastąpiona nową, o współczesnej formie architektonicznej.

Oprac. Beata Dygulska, OT NID w Gdańsku, 29.11.2025 r.

Zabytek dostępny. Mieści się w nim ośrodek kultury Kasyno Kultury. Budynek wyposażony w windy.