park - Zabytek.pl
Adres
Głuchołazy
Lokalizacja
woj. opolskie,
pow. nyski,
gm. Głuchołazy - miasto
Historia
Powstanie parku zdrojowego w Głuchołazach związane jest z ustanowieniem w 1877 r. uzdrowiska Bad Ziegenhals. W XVIII i XIX w. intensywnie rozwijały się lecznictwo i terapie oparte na naturalnych zasobach przyrodniczych uzupełniane dietą i aktywnością fizyczną. Metoda leczenia wodą była znana i powszechnie stosowana już w starożytności. Przywrócenie jej stosowania w Europie przypisuje się J.S Hahnowi (1696 – 1773). Jednak sprawnym propagatorem był Vincenz Priessnitz (1799-1851), którego założony w latach 30 XIX w. w Grafenbergu (ob. Lázně Jeseník) zakład leczniczy, wprowadził wodolecznictwo na nowy poziom, osiągając sukces komercyjny. Ks. Sebastian Kneipp (1821-1897) systematyzując metody wodolecznictwa zalecał uzupełnienie hydroterapii o urozmaiconą dietę, zioła oraz balans między aktywnością fizyczną (spacery, ćwiczenia) a odpoczynkiem. Powodzenie i ogromne zainteresowanie „nowymi” formami terapii oraz istniejące naturalne warunki przyrodnicze, spowodowały powstanie idei utworzenia na terenie Głuchołaz uzdrowiska. W 1875 r. mieszkańcy założyli Towarzystwo Promenadowe, którego działania doprowadziły w 1877 r. do jego powołania.
Zaczęły powstawać pierwsze sanatoria. Z tego okresu pochodzi również Park Zdrojowy, który stanowił funkcjonalne dopełnienie obiektów kuracyjnych. Został założony na zboczu Przedniej Kopy. Ścieżki prowadzące wśród drzew i potok zapewniały realizację terapii w zakresie ruchu, odpoczynku i chłodnych kąpieli rąk i nóg. Mikroklimat panujący pod okapem drzew i świetliste polany z jednej strony dostarczały przyjemnego chłodu z drugiej strony umożliwiały zażywanie kąpieli słonecznych. W latach 1936 -37 r. w. w bezpośrednim otoczeniu parku powstał kompleks nowoczesnych basenów (Waldbad) z torami o długości 50 m, polanami do plażowania oraz budynkiem kawiarni z zapleczem dla użytkowników. Po 1945 r. obiekty sanatoryjne, mimo zmiany właściciela, nadal pełniły swoją funkcję, część z nich funkcjonuje do dziś. W latach 2009 i 2019 na terenie parku zostały przeprowadzone prace rewitalizacyjne. Odnowiono nawierzchnię części alejek, plac koncertowy z altaną i zapleczem sanitarnym, wprowadzono ławki i wiaty biwakowe, a także urządzenia rekreacyjne do ćwiczeń i zabawy. W 2024 r. przystąpiono do rozbiórki całkowicie zdewastowanego kompleksu basenowego z przylegającym do niego hotelem.
Opis
Uzdrowisko w Głuchołazach powołano do życia w 1877 r. Wykorzystywało lokalne warunki klimatyczne oraz lecznicze właściwości kąpieli w zimnej wodzie. Park Zdrojowy założono na stoku Przedniej Kopy. Zgodnie z wymaganiami skutecznej terapii wytyczono alejki spacerowe i nasłonecznione polany. Obecnie w dolnej części parku, na potoku założono stanowiska do kąpieli leczniczych kończyn górnych i dolnych. Wzdłuż alejek urządzono stanowiska do ćwiczeń i zabaw dla młodszych spacerowiczów. Alejki spacerowe wspinają się po zachodniej stronie, przechodząc przez plac z muszlą koncertową do Stawu Leśnego przy Domu Artysty – Fundacji Benevolens (dawny ośrodek „Waldesruh”) i schodzą wąwozem wzdłuż potoku parkowego do Placu z Amorkiem w dolnej części parku. Środkowa alejka ma formę kamiennych tarasów połączonych schodami. Wśród roślinności tej części, uwagę przykuwają piękne okazy różaneczników (Rhododendron sp.) i cyprysików groszkowych (Chamaecyparis pisifera). Na pozostałym obszarze parku dominuje roślinność o charakterystyce lasu górskiego z bukiem zwyczajnym (Fagus sylvatica), świerkiem pospolitym (Picea abies), jaworem (Acer pseudoplatanus), lipą drobnolistną (Tilia cordata) i modrzewiem europejskim (Larix decidua). Liczne jary, nad którymi poprowadzono kładki, cieniste ścieżki z brodami i potok, w połączeniu ze współczesną architekturą mostków, wiat i ławek tworzą przyjazną przestrzeń do spacerów i wypoczynku. Na terenie parku znajdują się również tablice z informacjami tematycznie związanymi z historią i walorami przyrodniczymi tego obszaru.
Dostępność: dostępny
Autor: Agnieszka S.-Rzońca, OT NID w Opolu, 09.2024 r.
Rodzaj: park
Styl architektoniczny: nieznana
Forma ochrony: Rejestr zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_16_ZZ.6064