Forma nakrycia centralnej w układzie świątyńki decyduje o jej estetycznym odbiorze, sytuując ją w kręgu „kopułowych kaplic”, tak ściśle związanych – od czasu renesansu – z powszechną w Polsce wotywną bądź sepulkralną ideą koncepcji architektonicznej. W budownictwie drewnianym centralne budowle kopułowe zachowały się jednak nielicznie, tak więc raciborowicka kaplica, wzniesiona już w dobie przeżywania się dawnych tradycji, ma niebagatelne znaczenie.

Historia

Kaplica ufundowana ze składek miejscowego chłopstwa, które do datków zachęcił Jan Waligórski, kanonik kaliski, proboszcz raciborowicki. Kaplicę wystawiono, przy czynnym udziale parafian, w 1847 r. Rok później została poświęcona przez Ludwika Łętowskiego, biskupa-ordynariusza diecezji krakowskiej. 

Opis

Kaplica wzniesiona na rzucie kwadratu, zbudowana na kamiennej podmurówce w konstrukcji zrębowej, o ścianach zewnątrz szalowanych deskami z listwowaniem; narożniki zaakcentowane podwójnym deskowaniem. Wnętrze nakryte stropem płaskim oświetlają dwa duże okna koliste w ścianach bocznych, oraz trzecie umieszczone ponad prostokątnym obramowaniem wejścia, zamykanym dwuskrzydłowymi drzwiami klepkowymi. Całość nakrywa kopuła zwieńczona wysmukłą wieloboczną latarnią z wielopołaciowym daszkiem namiotowym zakończonym iglicą z kulą i krzyżem. Wnętrze stanowi swoiste „lapidarium” drewnianych elementów snycerskich, przeniesionych tu z kościoła parafialnego i przydrożnych kapliczek. Na osi wejścia usytuowano ołtarz z retabulum o charakterze późnobarokowym, z elementami ornamentyki rokokowej. Datę fundacji znamy chociaż niewykluczone, że wykorzystano tu także starsze elementy snycerskie. W polu środkowym, ujętym uskokowymi wolutami, znajduje się obraz Chrztu w Jordanie. Mensę zdobi antependium haftowane z datą 1863 r. Innym ciekawym zabytkiem jest podniszczona malowana zasłona wielkopostna na ołtarz, zapewne z XVIII w., z postaciami Chrystusa i Matki Boskiej Bolesnej. Długo zawieszony był późnogotycki krucyfiks z pocz. XVI w., być może pochodzący niegdyś z tęczy kościoła parafialnego. W 1976 r. przekazano go do nowego kościoła w Nowej Hucie–Mistrzejowicach. Innym pełnym wyrazu „starożytnym” zabytkiem był krzyż przydrożny z rzeźbą Chrystusa Ukrzyżowanego i pomniejszymi – Matki Boskiej i św. Jana, ustawionymi na konsolkach. Krzyż ten pochodził z pobliskich Dziekanowic; niedawno również go przeniesiono - do kaplicy w Seminarium Duchownym w Krakowie. 

Obiekt dostępny przy okazji nabożeństw, lub wcześniejszym uzgodnieniu w kancelarii parafialnej. 

Oprac. Roman Marcinek, OT NID w Krakowie 20.03.2015 r.